Korniki na Kaszubach

Zamieranie świerczyn w Nadleśnictwie Kartuzy spowodowane w znaczącej mierze obecnością korników sprawiło, że kierownictwo nadleśnictwa postanowiło przeprowadzić w sierpniu ocenę częstotliwości występowania najważniejszych gatunków kambio- i ksylofagicznych. Pod lupę wzięto drzewostany 10 (z 15) leśnictw, w których posusz, wywołanyobecnością owadów wydziela się powierzchniowo lub grupowo.

Niedoceniany kornik zrosłozębny
W oznaczaniu korników w terenie pomógł kościerskim leśnikom dr inż. Andrzej Łabędzki z Akademii Rolniczej w Poznaniu, współpracujący od dłuższego czasu z Nadleśnictwa Kartuzy. Stwierdził, że największe zagrożenie dla drzewostanów świerkowych w tym nadleśnictwie stwarza kornik zrosłozębny, z którym konkuruje rytownik pospolity. Dopiero na trzecim miejscu znalazł się kornik drukarz.
„Ze względu na wygląd żerowiska podobny do żerowiska kornika drukarza oraz nietypowe zakładanie żerowisk na całej długości strzały i to we wszystkich klasach wieku - pisze w swoim opracowaniu dr A. Łabędzki - kornik zrosłozębny w zasadzie nie jest rozróżniany przez służby leśne. Istotny jest fakt, że nie przylatuje do pułapek feromonowych, zawierających feromon na kornika drukarza. Stąd wydzielające się w lipcu, sierpniu i wrześniu świeże drzewa są zaskoczeniem dla służby leśnej.”
Wiadomo wszak, że obecność tego szkodnika w drzewostanie można określić na podstawie widocznych na powierzchni ścioły zrzuconych przez zaatakowanego świerka zielonych igieł.

Rytownik też groźny
Jak wynika z przeprowadzonych badań w ograniczaniu ilości świerków, rosnących w Nadl. Kartuzy kornikowi zrosłozębnemu dzielnie sekunduje rytownik pospolity. Dr A. Łabędzki twierdzi, że jest on często niedoceniany przez leśników; utarło się przekonanie, że gatunek ten tylko towarzyszy innym kornikom i nie zabija drzew.
„W świetle aktualnej wiedzy i przykładów z terenu leśnictwa Dąbrowa z Nadl. Kartuzy można stwierdzić - pointuje wyżej wymieniony - że przy dużym nasileniu występowania szkodnik ten jest w stanie również samodzielnie zabijać drzewa i to w różnych klasach wieku. Gatunek ten zasiedla zarówno strzały, począwszy od ich wierzchołkowych fragmentów jak i gałęzie. Ograniczanie jego liczebności w Nadl. Kartuzy wyłącznie przez wystawianie pułapek z feromonem jest skuteczne ale tylko do części populacji, gdyż część chrząszczy rytownika nie przylatuje do pułapek i zasiedla nowe drzewa.”

Z ręką na pulsie
Jakie wnioski rysują się z powyższych badań? Otóż zdaniem dr A. Łabędzkiego należy utrzymać dotychczasowe zabiegi ograniczania liczebności kornika drukarza, wykładając pułapki feromonowe, także tzw. stosy pułapkowe, opryskiwane insektycydami i zaopatrzone w wabiące feromony. Podstawowym zabiegiem powinno być w dalszym ciągu wyszukiwanie i natychmiastowe korowanie drzew trocinkowych. Należy wreszcie bezwzględnie przez cały rok palić czuby, gałęzie i korę z drzew zasiedlonych przez rytownika pospolitego, kornika zrosłozębnego lub zrębkować gałęzie, co jednak jest znacznie kosztowniejsze. - Nasi pracownicy wcielają powyższe wnioski w życie - informuje Elżbieta Gostkowska, zastępca nadleśniczego Nadleśnictwa Kartuzy.- A problem atakowania świerków, które zajmują u nas 17 proc. powierzchni wszystkich drzewostanów, przez korniki, jest poważny. Tylko w pierwszym półroczu tego roku usunęliśmy 17 tysięcy drzew trocinkowych - o 4 tys. więcej niż w całym 2006 roku. Mamy jednak nadzieję, że i tę gradację uda się nam wygasić.