/* */
DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
Szkieletowy dom drewniany
 
DESIGN

Demografia zmienia przestrzeń publiczną

Katedra Meblarstwa, Wydział Leśny i Technologii Drewna, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Autor: dr Beata Fabisiak
Źródło: Katedra Meblarstwa, Wydział Leśny i Technologii Drewna, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Data: 2021-05-14


Przyjazna seniorom przestrzeń publiczna, jak i meble się w niej znajdujące powinny być tworzone zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego, a więc powinny być funkcjonalne i bezpieczne dla jak największej grupy użytkowników, a najlepiej dla osób w każdym wieku. W stawieniu czoła temu wyzwaniu pomagają naukowcy z Wydziału Leśnego i Technologii Drewna Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu realizujący projekt BaltSe@nioR 2.0.

Demografia zmienia przestrzeń publicznąDemografia zmienia przestrzeń publicznąFot. WLTD

Proces starzenia się społeczeństw krajów europejskich jest obecnie jednym z kluczowych czynników wpływających na kształtowanie się trendów wzorniczych. Wiele państw UE nigdy wcześniej nie miało do czynienia z tak dużą zmianą w strukturze wiekowej społeczeństwa. W 2010r. w Europie mieszkało 87,5 mln osób w wieku 65+ (co stanowiło 18% populacji), natomiast w 2019r. liczba seniorów przekroczyła 101,7 mln (19,8%). Prognozy EUROSTAT wskazują, że odsetek osób starszych w europejskim społeczeństwie nadal będzie wzrastać i w 2030 r. osiągnie 24%.

Polacy należą do najszybciej starzejących się społeczeństw w Europie. Analizując wzrost udziału ludności w wieku 65 lat i więcej w społeczeństwie w latach 2009-2019 zauważymy, że średnia wartość tego wskaźnika dla Unii Europejskiej wynosi 2,9 pkt. proc., a dla Polski 4,2 pkt. proc. Tym samym Polska razem z Finlandią (5,1 pkt. proc.), Czechami (4,7 pkt. proc.), Maltą (4,5 pkt. proc.) i Holandią (4,2 pkt. proc.) starzeje się w najszybszym w Europie tempie. Ponadto EUROSTAT przewiduje, że do 2050 r. mediana wieku ludności w takich krajach jak Malta, Polska, Słowacja i Cypr wzrośnie nawet o osiem lat lub więcej, co stanowić będzie najwyższy wzrost w Europie. Z najnowszych prognoz GUS wynika, że w 2030 r. osoby w wieku 65 lat i więcej stanowić będą aż 31,5% ludności Polski.

Dopasowanie oferty produktowej do potrzeb starzejącej się populacji stanowi dla firm produkujących meble duże wyzwanie ale jednocześnie dużą szansę na zdobycie nowych klientów. Dodatkowo pamiętać należy, że nie tylko prywatne gospodarstwa domowe, ale i instytucje publiczne potrzebować będą nieco innych produktów kształtujących infrastrukturę ich zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych przestrzeni. Wobec obserwowanych zmian demograficznych ewoluować musi bowiem również przestrzeń publiczna, np. teatry, biblioteki, hotele, restauracje, parki czy domy seniorów. Otwiera to przed producentami mebli nowe możliwości. Bycie przygotowanym na te zmiany jest więc kluczowe zarówno dla prywatnych, jak i publicznych podmiotów. Zauważenie konsumenta - seniora, tak w przestrzeni gospodarstwa domowego, jak i w przestrzeni publicznej będzie stanowiło jeden z ważniejszych elementów budowy strategii rozwoju na przyszłość.

Przyjazna seniorom przestrzeń publiczna, jak i meble się w niej znajdujące powinny być tworzone zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego, a więc powinny być funkcjonalne i bezpieczne dla jak największej grupy użytkowników, a najlepiej dla osób w każdym wieku. Dla przedsiębiorstw, które uwzględnią ten trend w przygotowywaniu nowych produktów i usług oznacza to jeszcze większą grupę potencjalnych klientów. Projektując dla seniorów należy zwrócić uwagę na pojawiające się z wiekiem ograniczenia wynikające z procesu starzenia się organizmu ludzkiego. Czynności, które wcześniej seniorzy wykonywali sprawnie i szybko, zajmują im w późniejszych latach życia więcej czasu, częściej także pojawia się zmęczenie, bóle kręgosłupa, kłopoty ze wzrokiem, słuchem, zachowaniem równowagi czy schylaniem.

Jednocześnie wiele wyników badań zwraca uwagę na problem samotności wśród seniorów, wskazując na potrzebę podejmowania starań umożliwiających wzajemną integrację osób starszych, nie tylko z osobami w ich wieku, ale także z młodszym pokoleniem. Ponadto dla dobrej kondycji psychicznej i fizycznej seniorów bardzo ważne jest zachowanie kontaktu z naturą, odpowiedniego poziomu aktywności fizycznej oraz możliwości rozwijania swojego hobby pomimo pojawiających się z wiekiem ograniczeń. Wszystko to umożliwia dobrze zaprojektowana i dostępna przestrzeń publiczna, która niwelując fizyczne bariery zachęcać będzie do przebywania w niej zarówno starszych, jak i młodszych mieszkańców.

Zarówno publiczne, jak i prywatne podmioty stoją więc dziś przed wyzwaniem: w jaki sposób przygotować się na prowadzenie działalności w społeczeństwie o zupełnie innej strukturze demograficznej niż miało to miejsce jeszcze kilka lat temu?

W stawieniu czoła temu wyzwaniu pomagają naukowcy z Wydziału Leśnego i Technologii Drewna Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, którzy pod kierownictwem dr Beaty Fabisiak z Katedry Meblarstwa, w ramach projektu BaltSe@nioR 2.0 realizują szeroki program wsparcia merytorycznego i praktycznego zarówno dla instytucji publicznych, jak i przedsiębiorstw meblarskich tworzących meble do przestrzeni publicznych. Dzięki zaproszeniu do współpracy grupy czołowych naukowców reprezentujących różne dziedziny, takie jak: technologia drewna, wzornictwo przemysłowe, robotyka, ICT, geriatria oraz przedstawicieli inicjatyw klastrowych i reprezentantów władz samorządowych z krajów regionu Morza Bałtyckiego udało się stworzyć silne i interdyscyplinarne konsorcjum projektowe stanowiące gwarancję innowacyjności i wysokiej jakości opracowywanych rozwiązań.

W ramach projektu zainicjowana została budowa sieci współpracy łączącej przedsiębiorstwa, projektantów, instytucje publiczne, studentów i ekspertów zajmujących się i zainteresowanych tematyką projektowania dla seniorów. Pierwsze międzynarodowe Forum projektu BaltSe@nioR 2.0 dotyczące przyjaznych seniorom mebli odbędzie się online już 19.05.2021r. w ramach wydarzeń towarzyszących Łódź Design Festival. Formularz rejestracji dostępny jest pod adresem: www.rebrand.ly/furnitureforum.

 

Zaproszenie na pierwsze międzynarodowe Forum projektu BaltSe@nioR 2.0 dotyczące przyjaznych seniorom mebliZaproszenie na pierwsze międzynarodowe Forum projektu BaltSe@nioR 2.0 dotyczące przyjaznych seniorom mebliFot. WLTD

 

Na Forum wystąpi Sidse Carroll z „The Helen Hamlyn Centre for Design” działającym przy „The Royal College of Art” w Londynie, mająca wieloletnie doświadczenie w badaniach nad procesem starzenia się organizmu ludzkiego, ze szczególnym uwzględnieniem badań partycypacyjnych i wspólnego projektowania z osobami starszymi. Swoim doświadczeniem związanym z wykorzystaniem metodologii Design Thinking w tworzeniu przyjaznych seniorom przestrzeni publicznych podzieli się również Cecilie Schulze z „The Danish Design Center”. Gościem specjalnym będzie Alex Terzariol, projektant i dyrektor generalny studia MM Design, z biurami w Bolzano, Mediolanie i São Paulo.

Budowa sieci współpracy jest wzmacniana dzięki serii bezpłatnych szkoleń prowadzonych online i pozwalających na tworzenie potencjału innowacyjnego w regionie. Pierwsze webinarium nt.: „Jak przekształcić model biznesowy swojego przedsiębiorstwa wykorzystując 17 celów zrównoważonego rozwoju ONZ” odbyło się w 2020 roku i poprowadzone zostało przez duński klaster meblowy Lifestyle & Design Cluster. Materiał z tego wydarzenia jest dostępny bezpłatnie w Wirtualnej Bibliotece projektu BaltSe@nioR pod adresem www.baltsenior.com.

Już wkrótce ogłoszone zostaną terminy kolejnych szkoleń poświęconych m. in. tematyce projektowania uniwersalnego, dobrym praktykom tworzenia przyjaznych seniorom przestrzeni publicznych czy lepszego zrozumienia potrzeb klienta – seniora.

Wiedza zgromadzona w ramach realizacji projektów BaltSe@nioR i BaltSe@nioR 2.0 dostępna jest bezpłatnie właśnie w Wirtualnej Bibliotece, która stanowi kompleksowy zbiór wyników badań, podręczników, publikacji i narzędzi wspierających proces projektowania. Dodatkowo wiedza ta przekazywana jest młodym profesjonalistom, studentom i firmom w trakcie międzynarodowych warsztatów projektowych oraz pilotażowych zajęć realizowanych na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, Łotewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Rydze, Uniwersytecie w Skövde (Szwecja) oraz Uniwersytecie w Satakunta (Finlandia). W ramach tego typu działań tworzone są koncepcje konkretnych rozwiązań mających na celu np. tworzenie przestrzeni publicznych bardziej angażujących seniorów.

Jedna z koncepcji opracowanych dla miasta Saue znajdującego się w północno-zachodniej części Estonii proponuje wielofunkcyjne i przytulne przestrzenie zewnętrzne wspierające aktywność fizyczną i wzajemną komunikację pomiędzy mieszkańcami. Inspiracją do powstania tej koncepcji były przystanki autobusowe, które są seniorom dobrze znane bowiem często stanowią nieodzowny element ich uczestnictwa w przestrzeni publicznej. Przystanki autobusowe oprócz funkcji związanych z transportem, stanowią również małe przestrzenie społeczne, w których ludzie spotykają się i spędzają czas. Uczestnicy warsztatów zaproponowali m.in. by podobne przestrzenie zlokalizowane były blisko domów opieki, a seniorzy oprócz czekania na transport publiczny mogli ich używać także np. do wykonywania ćwiczeń fizycznych np. ćwiczeń rozciągających i treningu równowagi, spotkań towarzyskich czy grania w gry.

 

Koncepcja „Boomers: Multifunctional stops” opracowana na międzynarodowych warsztatach zorganizowanych w ramach projektu BaltSe@nioR 2.0 na Akademii Sztuk Pięknych w Rydze w 2019 rokuKoncepcja „Boomers: Multifunctional stops” opracowana na międzynarodowych warsztatach zorganizowanych w ramach projektu BaltSe@nioR 2.0 na Akademii Sztuk Pięknych w Rydze w 2019 rokuFot. WLTD

 

Projekt BaltSe@nioR 2.0 ma być przewodnikiem i inspiracją do kreowania bardziej przyjaznych seniorom przestrzeni publicznych. Dlatego też na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu rozpoczęto prace nad tworzeniem modelowych przestrzeni demonstracyjnych pokazujących, że edukacja może być dostępna dla wszystkich bez względu na wiek czy ograniczenia w mobilności.

Obecnie powstają dwie przestrzenie otwarte w holu budynku Wydziału Leśnego i Technologii Drewna realizowane zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego, dostępne i wygodne dla jak najszerszej grupy użytkowników – zatem nie tylko studentów, ale również i seniorów. Projekt powstaje przy współpracy naukowców z Katedry Meblarstwa (dr Beaty Fabisiak oraz dra inż. Roberta Kłosa) z projektantami Warsztatu Wnętrz: Sylwią Nowak-Dylewicz oraz Katarzyną Nowak-Brychcy.

Jednym z nieodzownych elementów, który absolutnie musiał pojawić się w tym wnętrzu, było oczywiście drewno. Drewno, które wzbudza bardzo pozytywne emocje zarówno w młodszych, jak i nieco starszych użytkownikach przestrzeni, nastraja optymistycznie i sprawia, że projektowana przestrzeń staje się cieplejsza i bardziej przyjazna. W połączeniu z kolorystyką mebli tapicerowanych i odpowiednio dobraną roślinnością tworzona jest przestrzeń będącą oazą spokoju i relaksu.

 

Demonstracyjna przestrzeń przyjazna studentom i seniorom tworzona na Wydziale Leśnym i Technologii Drewna Uniwersytetu Przyrodniczego w PoznaniuDemonstracyjna przestrzeń przyjazna studentom i seniorom tworzona na Wydziale Leśnym i Technologii Drewna Uniwersytetu Przyrodniczego w PoznaniuFot. WLTD

 

W tym roku planowana jest także realizacja wzorcowej, przyjaznej seniorom sali dydaktycznej Przyrodniczego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Tworzenie modelowych przyjaznych seniorom przestrzeni demonstracyjnych odbywa się w różnych lokalizacjach regionu Morza Bałtyckiego m.in. w miejskiej bibliotece w Pori (Finlandia), szpitalu miejskim w Ukmerge (Litwa) czy parku miejskim w Saue (Estonia). Działania takie mają na celu pokazanie przykładów przyjaznych seniorom przestrzeni publicznych. Ułatwia to nie tylko wymianę wiedzy i doświadczeń, ale także zwiększa możliwość zmultiplikowania prezentowanych rozwiązań funkcjonalnych w innych częściach regionu.

Autorem tekstu jest dr Beata Fabisiak
koordynator projektu BaltSe@nioR 2.0
Katedra Meblarstwa, Wydział Leśny i Technologii Drewna, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Projekt „BaltSe@nioR 2.0: Innovative solutions to support BSR in providing more senior - friendly public spaces due to increased capacity of BSR companies and public institutions”, współfinansowany jest z funduszy Unii Europejskiej (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) w ramach programu INTERREG Baltic Sea Region.


 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz