Wystawa architektury drewnianej ziemi lubaczowskiej

Na wystawie zostanie zaprezentowanych ok. 70 fotografii obiektów ginącej architektury drewnianej, głównie sakralnej, w tym cerkiewnej, kościelnej i kapliczkowej, a także drewnianej zabudowy miasteczek i wsi powiatu lubaczowskiego. Zdjęciom towarzyszyć będą oryginalne zabytki ciesielstwa lubaczowskiego, zgromadzone w zbiorach muzeum.

Niezwykły skansen
Szczególnie wartościowe jest na tych terenach budownictwo małomiasteczkowe, charakteryzujące się tzw. "stylem lubaczowskim", wypracowanym przez miejscowych cieśli. To właśnie nadzwyczajna uroda i niepowtarzalność zabytkowych obiektów tamtejszej architektury drewnianej spowodowała, że przy muzeum powstaje niezwykły skansen.
Będzie on zlokalizowany na 5-hektarowej powierzchni należącego do lubaczowskiego muzeum zespołu zamkowo-parkowego i będzie się składać z kilku części: zamku, folwarku plebańskiego, parku oraz uliczki małomiasteczkowej. Łącznie zostanie tam rozmieszczonych ok. 20 zabytków architektury drewnianej.
Ważną rolę w koncepcji tego Parku Historyczno-Etnograficznego będzie odgrywało wzgórze zamkowe, na którym zostaną odsłonięte m. in. fundamenty budynków zamkowych, a także zrekonstruowane relikty XV-wiecznej architektury obronnej. Tam też utworzony zostanie folwark plebański. Trafią do niego drewniane budynki o większej kubaturze, m. in. unikatowy budynek drewnianej wozowni z 1842 r., pochodzący z dawnego zespołu plebańskiego ze Starego Dzikowa.

Styl lubaczowski
W skład zabudowy wiejskiej i małomiasteczkowej wejdą natomiast cztery autentyczne domy reprezentujące typowy "styl lubaczowski", o bogatej dekoracji architektonicznej. Obiektom mieszkalnym towarzyszyć będą warsztaty rzemieślnicze.
Wszystkie zgromadzone w skansenie obiekty mają nawiązywać do kultury i zwyczajów czterech głównych narodowości zamieszkujących dawniej te tereny. Stąd też wielokulturowa małomiasteczkowa uliczka składać się będzie z czterech domów: polskiego, niemieckiego, ukraińskiego i żydowskiego. Przy każdym z nich odtworzony zostanie warsztat rzemieślniczy, nawiązujący do najpopularniejszych dla tamtego regionu zawodów: bednarstwa, kamieniarstwa, kowalstwa i krawiectwa.
Odnowiony zostanie też dawny park podworski, wraz z dwoma stawami połączonymi kanałem zachowanym starodrzewiem z okresu od XVII do XIX wieku. "Powstanie Parku Historyczno-Etnograficznego "Przygródek - wspólnota kultur" przyczyni się do ocalenia zanikających form tradycyjnego budownictwa drewnianego okolic Lubaczowa i dawnego rzemiosła. Nazwa 'przygródek' nawiązuje zaś do tradycyjnego określenia wielofunkcyjnego podgrodzia, położonego wokół nieistniejącego już zamku" - mówi Mazur.
Projekt "Przygródka" dostał w 2004 r. wyróżnienie w konkursie "Małe Ojczyzny - tradycja dla przyszłości", organizowanym przez Fundację Kultury w Warszawie. Na potrzeby powstającego skansenu pozyskano już kilka cennych obiektów architektury drewnianej, m.in. domy zrębowe, budynki gospodarcze i kapliczkę, które zgromadzono na terenie lubaczowskiego Muzeum Kresów. Obecnie czynione są starania o kolejne cenne obiekty. MSZ

PAP - Nauka w Polsce
bsz

JR