Wilgotność drewna i metody jej pomiaru

Badanie wilgotności drewna można dokonywać wieloma sposobami. Pierwszą z nich jest bardzo dokładna i stosowana w warunkach laboratorium zakładowego i suszarniach do drewna. Natomiast druga elektrometryczna jest stosunkowo praktyczna i stosowana wszędzie a szczególnie w zakładach przerobu drewna na składach drzewnych w dużych i małych zakładach rzemieślniczych.

Metoda suszarkowo-wagowa
Metoda suszarkowo-wagowa polega na pobraniu próbki o wymiarach 2x2x2 cm ze środka badanej deski czy elementu w odległości 15-25 cm od czoła. Następnie dokonuje się ich ważenia z dokładnością do 0,01g. Zważone próbki umieszcza się w suszarce elektrycznej- laboratoryjnej, wyposażonej w termoregulację. która utrzymuje temperaturę na żądanym poziomie z dokładnością do +/- 5 °C. Proces suszenia próbek odbywa się w granicach 100 °C i do chwili kiedy próbki osiągną stały ciężar, tj. jaki był między przedostatnim a ostatnim ważeniem i nie przekracza 0,3%. Znając ciężar próbki wilgotnej (Gw) i po wysuszeniu (Go), wilgotność drewna (Wo) oblicza się z dokładnością do 0,5% wzorem jak niżej :

Oznaczenia do wzoru;
Wo - wilgotność drewna w %,
Gw - początkowy ciężar próbki w g ,
Go - ciężar próbki po wysuszeniu w g,


Metoda elektrometryczna
Metoda elektrometryczna polega na pomiarze oporu elektrycznego, który zmienia się wraz ze zmianami wilgotności drewna. Przewodnictwo elektryczne zwiększa się przy przejściu drewna ze stanu absolutnie suchego (0% wilgotności), do punktu nasycenia włókien (30%), natomiast dalszy wzrost wilgotności powoduje nieznaczne zmiany przewodnictwa i dlatego nie jest w pomiarach uwzględniany.

Wilgotnościomierze
Istnieje na rynku szereg typów wilgotnościomierzy. Do prostych w obsłudze należy wilgotnościomierz D-3 (fot.), który dokonuje pomiaru wilgotności drewna od 6% do 30% wilgotności bezwzględnej. W celu dokonania pomiaru wybiera się przełącznikiem GATUNEK DREWNA, przewidzianą temperaturę badanego drewna (0-50 °C) i płynnym ruchem wbija się elektrody w drewno tak, by linia łącząca elektrody była zawsze prostopadła do przebiegu włókien. Po prawidłowym wbiciu elektrod zaświeci się jedna z diod lub dwie sąsiednie. Zaświecenie się dwóch sąsiednich diod oznacza, że wilgotność jest między nimi np. „18„ i „20„ i wynosi 19%. Zaświecenie się diody 6% oznacza, że jest równa 6% lub mniejsza, natomiast w przypadku zaświecenia się diody 30% jest równa lub większa od 30%.

Przy pomiarach drewna metodą elektromagnetyczną należy zawsze przestrzegać ustaleń podanych w normie PN-84/D-04150 oraz instrukcji obsługi, szczególnie dotyczących miejsca pomiaru, ich krotności oraz sposobu odczytu. Praktyka i doświadczenie zawodowe przekonuje, że bez takich przyrządów nie można w sposób prawidłowy dokonywać jakiejkolwiek produkcji drzewnej i dlatego powinien on znajdować się na wyposażeniu każdego nawet najmniejszego zakładu drzewnego.

inż. ZBIGNIEW GĘSIŃSKI
rzeczoznawca, biegły sądowy
w dziedzinie technologii drewna