Wielkie odkrycie "łowców drzew" w ostatnim dniu 2022 roku

Czym zajmują się botanicy po godzinach? Łukasz Wilk, pracownik Instytut Botaniki im. W. Szafera Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, sporą część wolnego czasu poświęca tropieniu leśnych olbrzymów – drzew wyróżniających się rekordowymi rozmiarami lub interesującym pokrojem. Pasjonatów takiego tropienia potocznie określa się "łowcami drzew" (z angielskiego "tree hunters"), a spotkać ich można w wielu miejscach na świecie, także w naszym kraju.

Łowcy namierzają swoją "zwierzynę", przeczesując rozmaite zakątki ziemskiego globu, od pierwotnych lasów, poprzez wiejskie bezdroża, po tereny zurbanizowane. Działają metodą "na chybił-trafił", polegając na własnym instynkcie, albo bardziej planowo, wykorzystując dostępne źródła informacji, w tym bazy danych, szczególnie mapy drzewostanów dostępne na leśnym portalu Bank Danych o Lasach, czy też stworzony niedawno serwis Mapa Drzew™, który zawiera obrazy ukształtowania powierzchni koron drzew utworzone przy pomocy lotniczego skaningu laserowego LIDAR.

"Uzbrojony" w taką wiedzę łowca drzew rusza w teren i przy pomocy taśmy mierniczej oraz dalmierza laserowego wyszukuje potencjalnych rekordzistów w kategoriach wysokość i obwód pnia. Wyprawy takie odbywają się często poza sezonem wegetacyjnym, kiedy pozbawione liści drzewa stwarzają lepsze warunki do poszukiwań i pomiarów. Zebrane w terenie dane są weryfikowane i wprowadzane do specjalnie stworzonych w tym celu internetowych rejestrów międzynarodowych (np. Monumental Trees) i krajowych (np. Rejestr Polskich Drzew Pomnikowych).

Ostatniego dnia 2022 roku Łukasz Wilk wraz z bratem Przemysławem, z którym dzieli swoją pasję, "upolowali" prawdziwego leśnego olbrzyma. Penetrując wąwozy leśne Pogórza Rożnowskiego, dotarli w okolice miejscowości Dąbrówka Szczepanowska (koło Tarnowa), gdzie natknęli się na potężnego buka (okaz rośnie na terenie leśnictwa Pleśna w Nadleśnictwie Gromnik). Przy nasilającym się wietrze i szybko zapadającym zimą zmierzchu udało im się dokonać pierwszych pomiarów. Według ostrożnych szacunków buk mierzył 48 m.

Dwa tygodnie później odkrywcy powrócili do lasu w towarzystwie innego łowcy drzew, samego inicjatora wspomnianej polskiej bazy RPDP, Piotra Gacha, i w korzystniejszych warunkach świetlnych, przy spokojniejszej pogodzie powtórzyli pomiary obwodu pnia oraz wysokości – ta została ostatecznie ustalona na 48,6 m. Tym samym buk zwyczajny (Fagus silvatica) z Dąbrówki Szczepanowskiej okazał się najwyższym znanym drzewem liściastym w Polsce, ustępującym w obrębie gatunku wysokością jedynie trzem z pomierzonych okazów na świecie!

Najwyższym drzewem w Polsce jest daglezja zielona (Pseudotsuga menziesii) mierząca 59,40 m wysokości. Liczące około 120 lat drzewo ma obwód pierśnicy 349 cm i rośnie w Gór Bardzkich (Sudety).