Surowca drzewnego w 2025r. będzie mniej, nabywców czekają nowe zasady jego zakupu

W spotkaniu prowadzonym przez Zastępcę Dyrektora Generalnego LP ds. Zrównoważonej Gospodarki Leśnej Jerzego Fijasa oraz Zastępcę Dyrektora Generalnego ds. Ekonomicznych Marcin Polaka oprócz przedstawicieli Lasów Państwowych i przemysłu Drzewnego udział wzięli pracownicy Ministerstwa Klimatu i Środowiska. W części spotkania uczestniczył wiceminister Mikołaj Dorożała.

Głównym tematem spotkania była prezentacja propozycji nowych zasad sprzedaży surowca drzewnego, które mają obowiązywać w latach 2025-2026

Harmonogram sprzedaży ofertowej surowca ponownie realizowany będzie w trybie półrocznym (W 2024r. LP wprowadziły sprzedaż w tzw. tercjach - co cztery miesiące).

Sprzedaż w ramach Portalu Leśno-Drzewnego obejmie 75% oferty surowca. Pozostałe 25% przeznaczone zostanie do sprzedaży w ramach aukcji systemowych i e-drewno. (W 2024 odpowiednio 70% i 30%).

Zlikwidowana zostanie jedna z najbardziej krytykowanych zmian wprowadzona w 2024r. czyli możliwość składania ofert w PLD na 100% historii. Zgodnie z zapowiedzią, przywrócone zostanie ograniczenie wynoszące 75%.

Historia zakupu wyliczana będzie z okresu 2 lat z podziałem na grupy drewna (Wielkowymiarowe Iglaste, Wielkowymiarowe Liściaste, Wielkowymiarowe Dąb, Średniowymiarowe Iglaste, Średniowymiarowe Liściaste, Małowymiarowe). Podobnie jak w ubiegłym roku, do historii nie będzie wliczany zakup surowca według cennika detalicznego oraz zakup drewna kierowany na eksport po za Unię Europejską. Dodatkowo do historii nie będzie wliczany zakup surowca kupowanego w ramach procedury "aukcje i submisje".

Odchylenia w poziomie realizacji umów nie będą być mogły mniejsze niż -10% i większe niż +5% zakontraktowanej ilości drewna, przy czym Lasy Państwowe zapewniają, że celem będzie zrealizowanie 100% dostaw i nie należy się obawiać "obcinania" ilości do poziomu 90%.

Wydłużenie czasu realizacji umów będzie możliwe o dwa miesiące, zamiast dotychczasowego jednego miesiąca.

Kryteria oceny ofert

Cena
W 2024r. zaproponowana cena stanowiła 80% oceny oferty, przy czym cena wskaźnikowa stanowiła 95% sumy ofert zakupu. W 2025r. zaproponowana cena stanowić będzie 75% oceny oferty, a cena wskaźnikowa stanowić 90% sumy ofert zakupu. Zmiana ta oznacza m.in., że łatwiej będzie uzyskać maksymalną liczbę punktów za zaoferowaną cenę.

Udział przerobu
Wskaźnik udziału przerobu w 2025r. wyniesie 7,5%. (2024: 10%)

Głębokość przerobu
Wskaźnik głębokości przerobu w w 2025r. wyniesie 7,5%. (2024: 10%). Jak poinformowano, konfekcjonowanie i sortowanie surowca drzewnego nie będzie już uznawane za jego przerób.

Geografia
W 2025r. powraca tzw. kryterium geografii zakupu. Wartość tego wskaźnika maksymalnie 10%. Kryterium to ma wspierać lokalny przerób drewna oraz być czynnikiem "proklimatycznym". Wymaganiem będzie podanie przez nabywców punktów przerobu oraz udział przerobu danej grupy drewna dla tego punktu.

Algorytm działania tego kryterium w skrócie działać będzie w ten sposób, że jeśli oferty zakupu przekroczą ilość drewna przeznaczonego do sprzedaży nastąpią redukcje przydzielanej masy. Ilość punktów uzyskanych w kryterium geografii zależna będzie od odległości punktu przerobu od miejsca zakupu (nadleśnictwa), wielkości przerobu drewna oraz przerabianego sortymentu. Nabywcy będą otrzymywali w PLD podpowiedź w jakich nadleśnictwach złożyć ofertę, aby otrzymać maksymalną liczbę punktów w tym kryterium. Zdaniem leśników oferty złożone na drewno, które nie będzie przetworzone, nie uzyskają punktów z tyt. geografii.


Stosowanie dodatkowych kryteriów oceny ofert
Według założeń nabywcy będą mogli wybrać jeden z dwóch wariantów składania ofert:
Wariant 1, w którym dodatkowe kryteria nie będą brane pod uwagę, a oferta będzie oceniana wyłącznie poprzez zaproponowaną cenę (i geografię?).
Wariant 2, w którym oferta będzie oceniana z uwzględnieniem dodatkowych kryteriów (udział i głębokość przerobu). To korzystniejsze dla nabywcy rozwiązanie wymagać będzie zobowiązania do poddania się audytowi, w tym dostarczeniu dokumentów potwierdzających prawdziwość złożonych oświadczeń. W przypadku odmowy lub podaniu nieprawdziwych informacji Lasy Państwowe będą mogły złożyć zawiadomienie do właściwych organów o podejrzeniu złożenia nieprawdziwego oświadczenia. W przypadku potwierdzenia takiej sytuacji prawomocnym wyrokiem sądowym nastąpi zablokowanie możliwości udziału w procedurach zakupu drewna w procedurach Portalu Leśno-Drzewnego na okres 730 dni. (2024: blokada na okres 120 dni).

Obłożenie i potencjalny wynik
Podobnie jak w ubiegłym roku obłożenie i potencjalny wynik procedury realizowanej w ramach PLD będą widoczne do zakończenia procesu ofertowania.

Jawność wyników
Domyślnie wyniki sprzedaży będą jawne w zakresie wielkości zakupu drewna dokonanego przez nabywcę na poziomie regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych. Przedsiębiorcy będą mogli nie zgodzić się na publikację tych informacji. (W 2024r. wszystkie dane dotyczące sprzedaży do poszczególnych nabywców objęte były tajemnicą przedsiębiorstwa.)

Pula energetyczna
Zlikwidowana zostanie pula drewna przeznaczona na cele energetyczne. Pula ta obejmowała sortymenty S2ap oraz M2E. Surowiec S2ap zostanie przesunięty do sprzedaży ofertowej w PLD i aukcjach systemowych.


Zapis transmisji wideo ze spotkania



W dyskusji jaka nastąpiła po prezentacji projektu wskazywano m.in.
- na coraz większą komplikację systemu sprzedaży drewna oraz Portalu Leśno-Drzewnego, która powoduje, że nabywcom coraz trudniej zrozumieć sposób wyliczania punktacji ofert;
- brak informacji na temat wielkości i struktury podaży drewna na rok 2025
- brak informacji jak kreowana będzie cena wyjściowa surowca drzewnego na rok 2025
- niepewność co do wejścia w życie z początkiem przyszłego roku przepisów związanych z unijnym rozporządzeniem EUDR.
- wątpliwości związane z ujawnianiem wyników sprzedaży - zdaniem przedsiębiorców zezwolenie na ich utajnianie na wniosek zainteresowanego jest zaprzeczeniem idei jawności;
- konieczność wprowadzenia jawności składanych przez nabywców oświadczeń dotyczących kwestii wielkości i głębokości przerobu - zdaniem przedsiębiorców tylko pełna jawność zapewni możliwość ich weryfikacji
- brak informacji o statusie wniosku dyr. gen LP dotyczącego wprowadzenie osobnej stawki GTU (jak przekazali przedstawiciele MKIŚ, wniosek dyrektora Lasów Państwoych jest analizowany pod względem prawnym).
- zdaniem LP zmiana jest normalna fluktuacją podaży wynikającą z PUL
- podnoszenie ceny w obecnej sytuacji gospodarczej jest gwoździem do trumny dla przemysłu
- brak obniżania cen zgodnie z tendencjami na rynku
- według informacji LP trwają prace nad opracowaniem modelu tworzenia cen wyjściowych (wspólnie z Uniwersytetem Warszawskim);
- problemy, a właściwie brak konkretnych informacji związanych z wdrożeniem EUDR;
- jawność wyników sprzedaży
- jawność oświadczeń;
- procedura weryfikacji oświadczeń, bez której zmiany zasad sprzedaży w tym zakresie nie mają sensu
- waga 75% ceny w ofertach nie zapewni konkurencji z rynkiem eksportowym (zwłaszcza w zakresie surowca tartacznego)
- brak ceny górnej,
- brak informacji o podaży drewna do procedury PLD (jaka jest ilość drewna wynikająca z historii zakupów i jaka jest oferta sprzedaży)
- kryterium geografii dla drewna sklejkowego - współczynnik jest dużo wyższy (km)
- brak certyfikacji FSC w Lasach Państwowych (Jak poinformowano, Lasy Państwowe zawarły umowę ramową z FSC, a poszczególne dyrekcje regionalne ogłaszają przetargi na wybór audytora).

Cios dla przemysłu - surowca będzie mniej, jego ceny wyjściowe wyższe.

Po kilkukrotnie powtarzanych przez przedstawicieli przedsiębiorców pytaniach, Zastępca Dyrektora Generalnego ds. Ekonomicznych Marcin Polak poinformował, że oferta surowca na 2025r. będzie o ok. 2 mln m3 niższa niż w 2024r. Oznacza to spadek podaży drewna o ok. 5% w stosunku do bieżącego roku. Zdaniem Polaka to normalna fluktuacja wielkości pozyskania w Lasach Państwowych.

Z dodatkowymi ograniczeniami liczyć się należy w regionach, które obecnie walczą z powodzią. Skala zniszczeń m.in. dróg może utrudnić lub uniemożliwić pozyskanie i wywóz drewna z lasów na tych obszarach.

Z kolei Naczelnik Wydziału Marketingu Katarzyna Dzięgielewska wskazała, że planowane ceny wyjściowe drewna na I połowę roku 2025 będą obliczone na podstawie cen uzyskanych w trzeciej tercji 2024r. powiększone o poziom inflacji. Zachowane ma zostać tworzenie tzw. "korytarzy cenowych".

Lasy Państwowe nie udzieliły żadnych informacji na temat struktury sortymentowej jaką obejmie oferta oraz wielkości "historii" z jaką przyjdzie zmierzyć się nabywcom podczas procedur zakupu. Z dyskusji wynika, że z największymi problemami z byciem surowca muszą liczyć się zakłady przerabiające drewno wielkowymiarowe, zwłaszcza liściaste.

W podsumowaniu spotkania stwierdzono, że szereg zaproponowanych zmian w zasadach jest pozytywnych i zgodnych z oczekiwaniem przemysłu, jednak ich skuteczność zależy w dużej mierze od jakości weryfikacji oświadczeń dotyczących ilości i głębokości przerobu surowca przez nabywców. Zdaniem przedsiębiorców plany dotyczące obniżenia podaży i jednoczesnego wzrostu cen surowca w dobie obecnego kryzysu spowoduje jego pogłębienie. Wiele firm będzie zmuszonych zmienić profil działalności lub czeka je upadek.