Stanowisko Związku Leśników Polskich w RP w sprawie decyzji ministra Klimatu i Środowiska związanej z ograniczeniem pozyskania drewna

Warszawa, 29.01.2024 r.

Pan Witold Koss
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych

My, członkowie Związku Leśników Polskich w Rzeczypospolitej Polskiej, jak wszyscy ludzie związani z lasem w naszym kraju, z uwagą i niepokojem śledzimy proces zmian dotyczących polskich lasów i przyrody. Z wielką troską spoglądamy na przyszłość Lasów Państwowych, a tym samym przyszłość leśników i naszych najbliższych partnerów: przedsiębiorców leśnych, drzewiarzy oraz wszystkich ludzi lasu. Rozumiemy potrzebę zmian, ale mamy też świadomość skutków polecenia zawartego w piśmie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 08.01.2024 roku, którym wstrzymuje się i ogranicza nie tylko prace dotyczące pozyskiwania drewna, ale też inne zaplanowane wcześniej działania z gospodarki leśnej, które wpływają bezpośrednio na około 0,5 mln osób. Skutki wprowadzenia w życie wskazań, często sprzecznych i mało precyzyjnych zawartych w poleceniu MKiŚ są już dziś wyraźnie zauważalne. Społeczeństwo podzieliło się na tych, którzy są zadowoleni ze wstrzymania prac w lasach i na tych, którzy świadomi skutków tej decyzji zdecydowanie wyrażają swoje niezadowolenie - wzrasta niepokój oraz wyraźny sprzeciw okazywany poprzez protesty.

Już od stu lat, my, pracownicy Lasów Państwowych, jak najlepiej dbamy oraz nieustannie powiększamy zielone bogactwo państwowych lasów. Skutecznie i czynnie chronimy całą przyrodę oraz poszczególne gatunki, wspieramy działalność Parków Narodowych oraz badania naukowe. Z powodzeniem realizujemy niezwykle ważne dla naszego kraju, ale także dla UE, projekty dotyczące gospodarki wodą: ograniczające powodzie, zapobiegające suszom i gromadzące zasoby wodne w lasach, ale także w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Angażujemy się w swoją służbę z całych sił, często nie tylko jako pracownicy wykonujący swoje obowiązki, ale też jako zaangażowani członkowie lokalnych społeczności. Realizujemy się w wielu dziedzinach życia społecznego, w działalność różnych stowarzyszeń oraz organizacji społecznych, samorządów; uczestniczymy w wielu lokalnych i regionalnych projektach; zajmujemy się edukacją przyrodniczą oraz dzielimy się wiedzą o lesie.

Dlaczego zatem w ostatnim czasie praktycznie każdego dnia natrafiamy na negatywne informacje o lesie, w którym pełnimy służbę zgodnie z obowiązującym w Polsce stanem prawnym i o nas, polskich leśnikach, uznawanych w tych doniesieniach za głównych winowajców niezgodnego z prawdą stanu polskiej przyrody, jej ochrony i niezwykle krzywdzącego obrazu „ogromnych wycinek”? Nawet kilkukrotnie w ciągu jednego dnia pojawiają się doniesienia o „wycinkach”, „niszczeniu przyrody”, „wyrzynaniu puszcz”. Zawierają one wiele oszczerstw, pomówień o dewastację lasów, gospodarkę rabunkową, niegospodarność leśników. Nie wyrażamy zgody na używanie takich słów, które niszczą nasz wielopokoleniowy dorobek, długoletnią pracę naszą i naszych przodków, burzą nasz przez lata budowany dobry wizerunek, zaufanie społeczne, honor oraz godność. Działania takie są wyjątkowo krzywdzące dla każdego człowieka lasu, ale także jego rodziny, silnie związanej emocjonalnie z pracą leśnika, przedsiębiorcy leśnego czy drzewnego.

Związek Leśników Polskich w RP, istniejący od 105 lat, zawsze staje w obronie godności ludzi lasu. Dziś również stajemy w obronie leśników, wszystkich pracowników związanych z lasem, którzy są krytykowani i obrażani pomimo, że efekty ich wieloletniej pracy są powszechnie doceniane i podziwiane. Polskie lasy państwowe są przecież w doskonałej kondycji, co widać na każdym kroku. Nawet krytykujący naszą pracę jednocześnie przyznają, że lasy państwowe w Polsce są cenne przyrodniczo, piękne, zawierają godne ochrony obszary oraz są domem dla wielu rzadkich, chronionych gatunków. Dlaczego zatem nikt nie interesuje się i nie ocenia jakości lasów innej niż państwowa własność, których mamy w kraju około 20%?

Organizacje przyrodnicze i społeczne opracowały Manifest Leśny, w którym wzywają polityków do wprowadzenia zmian w zarządzaniu lasami państwowymi w Polsce. Może zatem warto, abyśmy także my przygotowali Manifest Leśników i propozycje zmian, wynikające z doświadczeń leśników, przyrodników, przedsiębiorców pracujących w Lasach Państwowych i ich otoczeniu?

Z wielką uwagą obserwowaliśmy obrady Sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 25 stycznia 2024 roku. Wierzymy w to, że przeprowadzona w ramach Komisji obszerna dyskusja zapobiegnie podejmowaniu pośpiesznych, nieskonsultowanych z leśnikami i społeczeństwem wyjątkowo brzemiennych w skutki decyzji. Z wielogodzinnej dyskusji wynika potrzeba zmian w zarządzaniu polskimi lasami, ale te zmiany muszą odbywać się zgodnie z wieloma aktami prawnymi, Planami Urządzania Lasu, zasadami gospodarki leśnej oraz powinny pogodzić różne interesy wielu interesariuszy. W naszym przekonaniu niektóre zmiany jak najbardziej mogą być wprowadzane, lecz stopniowo, ewolucyjnie, po merytorycznej dyskusji, a nie gwałtownie - poprzez jednostronne decyzje. Muszą być one poprzedzone otwartym, transparentnym dialogiem; poparte rozmowami z praktykami – leśnikami, z organizacjami społecznymi, ze związkami zawodowymi, naukowcami, przedstawicielami firm leśnych i drzewnych, przedstawicielami samorządów. Podczas dialogu musimy wypracować jednolite, spójne oraz zgodnie prezentowane we wszelkich rozmowach stanowisko nas, leśników.

Popieramy dotychczas przygotowane stanowiska Ruchu Obrony Lasów Polskich z dnia 24.01.2024 roku oraz Stanowisko nr 1/2024 z dnia 24.01.2024 roku Rady Krajowej Sekcji Pracowników Leśnictwa NSZZ „Solidarność" w sprawie podjętych działań przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska zmierzających do wstrzymania prac i użytkowania części lasów.

Musimy zjednoczyć się i ponad wszelkimi podziałami zgodnie współpracować oraz mówić jednym głosem w dyskusji dotyczącej istotnych zmian w lasach. Kluczową postacią w tym dialogu i procesie zmian jest osoba Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.

Dlatego zwracamy się z wnioskami do Pana Dyrektora:
1. Proponujemy zorganizowanie „leśnego okrągłego stołu” z udziałem przedstawicieli Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, związków zawodowych działających w LP oraz wszelkich organizacji społecznych (Ruchu Obrony Lasów Polskich, Polskiego Towarzystwa Leśnego, Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa, itd.) i wypracowanie planu wspólnych działań. Jest to niezbędne przed kolejnymi posiedzeniami Sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz dialogiem z naszym otoczeniem.
2. Wnioskujemy o pilne podjęcie zdecydowanych działań w obronie godności leśników, przedsiębiorców i ich rodzin: reagowanie na nieprawdziwe informacje, mowę nienawiści, pogardę i pospolity hejt.
3. Przy podejmowaniu decyzji ograniczających w jakikolwiek sposób gospodarkę leśną przede wszystkim chronić miejsca pracy leśników i przedsiębiorców leśnych. Ludzie to najwyższe dobro. Wszelkie decyzje poprzedzić konsultacjami z właściwymi terytorialnie jednostkami organizacyjnymi LP, samorządami i lokalną społecznością.
4. Proces typowania nowych terenów wyłączonych lub podlegających ograniczeniom w gospodarce leśnej powinien odbywać się z udziałem przedstawicieli Lasów Państwowych. Uważamy, że tylko aktywne zaangażowanie struktur LP i leśników daje szansę na osiągnięcie kompromisu oraz trwałe rozwiązanie tej sprawy, akceptowalne przynajmniej przez większą część interesariuszy.
5. Pilnie rozpocząć w mediach kampanię informacyjną ta temat:
- roli Lasów Państwowych w kształtowaniu bardzo dobrego stanu polskich lasów;
- bardzo dobrej współpracy ze społecznościami lokalnymi w zakresie ochrony przyrody i kreowania lokalnego rynku pracy;
- drewna jako odnawialnego surowca przyszłości i jego promocji w budownictwie;
- leśnictwa jako ważnego sektora w koncepcji zrównoważonego rozwoju.

Proponujemy w tym celu powołać zespół do spraw mediów i rzecznika prasowego o wysokich kompetencjach w zakresie PR.

Z poważaniem,
W imieniu Rady Krajowej ZLP w RP
Przewodniczący Związku Leśników Polskich w Rzeczypospolitej Polskiej
Jarosław Szałata

Do wiadomości:
1. Krajowa Sekcja Pracowników Leśnictwa NSZZ "Solidarność";
2. Krajowy Sekretariat Zasob6w Naturalnych, Ochrony Środowiska i Leśnictwa NSZZ "Solidarność";
3. Krajowa Sekcja Pracowników Leśnictwa i Ochrony Środowiska Związku Zawodowego "Budowlani";
4. Krajowy Sekretariat Budownictwa, Drzewiarzy i Ochrony Środowiska NSZZ "Solidarność"-80;
5. Związek Zawodowy Pracowników Technicznych Leśnictwa;
6. Ruch Obrony Lasów Polskich;
7. Polskie Towarzystwo Leśne;
8. Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa.