Sąd Apelacyjny po stronie UOKIK - Producenci płyt drewnopochodnych muszą zapłacić blisko 136 mln zł kary

Historia sprawy sięga kwietnia 2012r. kiedy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpoczął postępowanie antymonopolowe w sprawie zawarcia porozumienia ograniczającego konkurencję związaną z wprowadzaniem do obrotu na rynek krajowy płyt wiórowych i pilśniowych. UOKIK zarzucił pięciu działającym w Polsce spółkom należącym do trzech grup kapitałowych (Pfleiderer Grajewo SA, Pfleiderer Prospan SA, Kronospan Szczecinek Sp. z o.o., Kronospan Mielec Sp. z o.o. oraz Kronopol Sp. z o.o.), że w latach 2008-2011 łamały prawo konkurencji wspólnie ustalając wysokość cen na poszczególne rodzaje płyt drewnopochodnych oraz wymieniając się poufnymi informacjami na temat stosowanych cen, dat planowanych podwyżek i wielkości sprzedaży do dużych klientów.

Po sześciu latach śledztwa, w grudniu 2017r. UOKIK uznało, że spółki są winne zarzucanym im czynom i nałożyło na uczestników kartelu wysokie kary. -Ustaliliśmy, że przedsiębiorcy przez prawie cztery lata ustnie uzgadniali ceny oraz wymieniali poufne informacje, np. o dacie wprowadzenia podwyżek oraz wielkości sprzedaży. Efektem tego typu działań mogą być wyższe ceny płacone przez kontrahentów. Branża meblowa generuje blisko 2% polskiego PKB, dlatego porozumienie mogło mieć negatywny wpływ na krajową gospodarkę - mówił Marek Niechciał, ówczesny prezes UOKiK

Według ustaleń UOKiK, do uzgodnień oraz wymiany poufnych informacji dochodziło zarówno podczas wielostronnych, jak i dwustronnych spotkań oraz rozmów telefonicznych, w których uczestniczyli prezesi lub członkowie zarządu oraz dyrektorzy ds. handlowych. Uzgadniano ceny głównych produktów, wymieniano się cennikami informacjami o sprzedaży do największych klientów, weryfikowano realizację poczynionych wcześniej ustaleń. Nawet podczas dwustronnych kontaktów przedstawicieli stron, przekazywano informacje o warunkach sprzedaży nieobecnego uczestnika. Jak wskazał UOKIK, największą aktywność w tym zakresie wykazywał Pfleiderer. Spółka ta pełniła niejako rolę pośrednika w wymianie informacji między Kronopolem a Kronospanem. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedstawiciele Pfleiderer informowali telefonicznie Kronospan o spotkaniach z Kronopolem, a jednocześnie przekazywali Kronopolowi informacje dotyczące i uzyskane od Kronospanu.

Powyższe działania uznane zostały ze bardzo poważne i umyślne naruszenie reguł konkurencji, które było niekorzystne bezpośrednio dla klientów nabywających płyty drewnopochodne, a pośrednio dla nabywców wyrobów z nich wykonanych (głównie mebli). Na uczestników zmowy prezes UOKiK nałożył kary finansowe w łącznej wysokości ponad 135,761 mln zł:
- Kronospan Szczecinek - 60.690.248,87 zł,
- Kronospan Mielec - 39.308.643,05 zł,
- Pfleiderer Prospan (w 2017r. działający jako Pfleiderer Wieruszów sp. z o.o., obecnie Woodeco Wieruszów sp. z o.o.) - 19.804.706,50 zł,
- Pfleiderer Grajewo (w 2017r. działający jako Pfleiderer Group SA, następcą prawnym jest obecnie niemiecka spółka Pfleiderer Group GmbH) - 15.957.741,83 zł.

Kary finansowej na poziomie 96,4 mln zł uniknął Kronopol (w 2017r. działający już jako Swiss Krono sp. z o.o.). Spółka ta skorzystała z programu łagodzenia kar leniency - jako pierwsza dostarczyła informacje, które pomogły udowodnić istnienie zmowy.

Zarówno Kronospan, jak i i Pfleiderer po nałożeniu kar zapewniały, że ich wewnętrzne audyty nie zidentyfikowały naruszeń prawa konkurencji, które uzasadniałyby wydanie decyzji UOKiK i podważały dowody dostarczone przez Kronopol. Na początku 2018r. ukarane spółki złożyły odwołanie od decyzji UOKiK do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który w lipcu 2023r. wszystkie odwołania oddalił. Podobnie postąpił  Sąd Apelacyjny, który 12. grudnia 2024r. oddalił apelacje wszystkich spółek i ponownie potwierdził decyzję Prezesa UOKiK z 2017r. Oddalenie apelacji oznacza uprawomocnienie się decyzji i konieczność zapłaty nałożonych kar.

Obowiązek zapłaty kary nałożonej na Pfleiderer Wieruszów rykoszetem trafia w nowego właściciela tej spółki. Na początku 2024r. polskie zakłady produkcyjne grupy Pfleiderer przejęła Breticontic Investments Sp. z o.o. i obecnie działają one jako Grupa Woodeco.

-Zwracamy uwagę, że w stosunku do Grupy Woodeco powyższa decyzja Prezesa UOKiK dotyczy jedynie spółki Woodeco Wieruszów sp. z o.o. Podtrzymanie przez Sąd nałożonej na spółkę kary zbiega się z głębokim kryzysem branży meblarskiej i drzewnej. (...) Obecny Zarząd Grupy Woodeco realizuje ambitny plan inwestycyjny mający na celu unowocześnienie i poprawę konkurencyjności swoich zakładów. Wierzymy w przyszłość polskiego przemysłu meblarskiego i chcemy być jego preferowanym partnerem zapewniającym mu przewagę konkurencyjną w Europie. Oczywiście wolimy, by zarobione w tak trudnych warunkach środki służyły inwestycjom w przyszłość naszej branży, pracowników i społeczności lokalnych. Z uwagi na powyższe spółka wystąpi o odroczenie zapłaty kary - napisał zarząd Grupy Woodeco w odpowiedzi na pytania portalu Drewno.pl.

W wyniku działań prowadzonych w powyższej sprawie, UOKiK wykrył też inne działania niezgodne z prawem konkurencji. W 2012r. Kronopol Sp. z o.o. (obecnie Swiss Krono sp. z o.o.)  ukarany został grzywną w wysokości ponad 13,7 mln zł za ustalanie z autoryzowanymi przedstawicielami oraz hurtowniami przedstawicielskimi minimalnych hurtowych cen odsprzedaży swoich produktów. W 2015r. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów obniżył tę karę do 654 tys. zł.