Przejrzystość rynku zielonych certyfikatów sprzyja stabilizacji

Od pierwszej publikacji kluczowej dla rynku „zielonych certyfikatów” publikacji 30 kwietnia 2013 upłynęło już 3,5 miesiąca tak więc postanowiliśmy dokonać analizy jak nowa formuła publikacji indeksów wpłynęła na rynek certyfikatów.

Naszą poprzednia analizę zakończyliśmy na danych zagregowanych do końca lutego 2013 publikowanych w Miesięcznych Raportach Towarowej Giełdy Energii. W miesiącu lutym wystąpiła najwyższa rozbieżność pomiędzy notowaniami sesyjnymi a transakcjami pozasesyjnymi ponad 128 PLN/MWh na niekorzyść dla transakcji sesyjnych.

Od miesiąca marca obserwujemy zmianę tendencji tj. stabilizacje ceny w transakcjach giełdowych i gwałtowny spadek cen dla transakcji pozasesyjnych na rynku OTC. Od końca kwietnia tj. początku publikacji nowych indeksów przez Towarową Giełdę Energii nastąpił znaczny wzrost ceny „zielonych certyfikatów” w transakcjach giełdowych do 181 PLN/MWh i następnie ustabilizowanie ceny ok. 150-160 PLN/MWh dla poszczególnych sesji jednak średnioważone ceny miesięczne wynosiły 175PLN/MWh w maju i ok. 146 PLN/MWh w czerwcu i lipcu.

Zgodnie z naszymi przewidywaniami zarówno zapowiedź jak i publikacja nowych indeksów przyczyniły się do zwiększonego obrotu zielonymi certyfikatami na rynku giełdowym. Udział wolumenu obrotu giełdowego wzrósł do poziomu ok. 30% i nie spadł poniżej 20%.

Publikowane nowe indeksy i informacje pozwalają na pogłębioną analizę transakcji na rynku zielonych certyfikatów.

OZEX_A – wartość indeksu dla transakcji sesyjnych
OZEX_A_TP – wartość indeksu dla transakcji pozasesyjnych OTC
OZEX_A_POLPX – średnia wartość indeksu dla transakcji sesyjnych i pozasesyjnych

Zdecydowanie transakcje zakupu sesyjnego zielonych certyfikatów charakteryzują się mniejszą zmiennością w czasie. Różnica analizowanym okresie pomiędzy maksymalną, a minimalną wartością wynosiła poniżej 50PLN/MWh. Całkowicie nieprzewidywalny jest rynek transakcji OTC o znacznie wyższej zmienności różnica pomiędzy najniższą ceną wynosiła ponad 120PLN/MWh. Zdecydowanie to zmienność w transakcjach pozasesyjnych wpływała na średnioważoną cenę certyfikatu (koszt wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych), a różnica pomiędzy średnioważoną minimalną i maksymalną ceną za zielony certyfikat wynosiła ponad 96 PLN/MWh.

Tak więc analizując dokonane w okresie od 30 kwietnia 2013 roku do 13 sierpnia 2013 roku transakcje na rynku sesyjnym i poza sesyjnym można stwierdzić że zakupy na rynku poza sesyjnym certyfikatów, w stosunku do cen na rynku giełdowym spowodowały wzrost kosztów systemu wsparcia dla konsumentów energii o ponad 230 milionów złotych. Należy odnotować że na ostatnich sesjach nastąpił ważny przełom na rynku i ponownie tak jak to miało miejsce do maja 2012 roku cena certyfikatów w transakcjach poza sesyjnych była niższa niż w transakcjach giełdowych.

Nasuwają się dwa kluczowe pytania po dokonaniu tej wstępnej analizy:
- jakie podmioty i dlaczego dokonywały zakupu „zielonych certyfikatów” w transakcjach pozasesyjnych o ponad 100 PLN/MWh drożej w stosunku do dostępnych na rynku giełdowym certyfikatów?
- jakie koszty systemu wsparcia produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii przenoszone są na odbiorców końcowych - konsumentów? czy jest to wysokość opłaty zastępczej przenoszona w taryfach na sprzedaż energii elektrycznej? czy są to rzeczywiste średnie koszty zakupu i umorzenia „zielonych certyfikatów”?

Zdaniem POLBIO wprowadzenie przez Towarową Giełdę Energii publikacji nowych indeksów dla zielonych certyfikatów i ich wstępna analiza wskazuje, że realizowane poprzez zakupy giełdowe transakcje skutkują znacznie niższymi kosztami systemu wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Ponadto z punku widzenia inwestycyjnego są znacznie stabilniejsze w czasie co przekłada się na zwiększenie przewidywalności na rynku zielonych certyfikatów. Biorąc pod uwagę kontynuację systemu wsparcia w postaci zielonych certyfikatów ważnymi elementami dla stabilizacji rynku i ograniczenia ryzyk inwestycyjnych będzie wprowadzenie transakcji terminowych typu forward i zaangażowanie w rynek zielonych certyfikatów instytucji finansowych.

Prowadzone przez POLBIO prace nad publiczną platformą obrotu biomasy wprowadzą kolejny ważny element w przejrzystości na rynku biomasy co przekładać się będzie również na zwiększenie przejrzystości rynku zielonych certyfikatów w zakresie związanym z produkcją energii odnawialnej z biomasy.