Konsultacje społeczne na Podkarpaciu nie po myśli MKIŚ

21. czerwca w siedzibie RDLP w Krośnie odbyła się konferencja prasowa poświęcona omówieniu wyników konsultacji społecznych dotyczących wyłączenia z pozyskania drewna i ograniczenia w pozyskaniu drewna na obszarze prawie 18,8 tys. ha lasów Pogórza Przemyskiego, Beskidu Niskiego i Bieszczadów.

-Zaproponowane przez nas modyfikacje dotyczą sposobu gospodarowania w lasach już objętych moratorium bez zmiany ich powierzchni i są kompromisową propozycją godzącą racje i oczekiwania wielu interesariuszy - podkreślił Janusz Starzak, dyrektor RDLP Krosno.
 
Wyniki konsultacji społecznych wskazują, że społeczeństwo z terenu Podkarpacia negatywnie odniosło się do całego procesu funkcjonowania polecenia MKIŚ dotyczącego wyznaczenia listy obszarów leśnych z zakazem lub ograniczeniem pozyskania drewna oraz propozycji jej aktualizacji. -Większość z nielicznych głosów popierających proces wyłączeń pochodzi od osób spoza terenu Podkarpacia - wskazuje Janusz Starzak w protokole.

Jak wyglądały konsultacje w RDLP Krosno

Przeprowadzone przez RDLP Krosno konsultacje społeczne odbyły się w dniach 5-12. czerwca br. i są wynikiem polecenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26. kwietnia 2024 roku, w którym to również wyznaczono termin przedstawienia ich wyników (15. czerwca 2024r.).

W celu przeprowadzania konsultacji leśnicy przygotowali analizę ekonomiczno-gospodarczą, w której zawarto m.in. opis aktualizacji polecenia MKIŚ  dotyczącego wstrzymania pozyskania drewna na wyznaczonych obszarach Lasów Państwowych (tzw. Moratorium z dn. 8. stycznia 2024r.).

Opierając się na wypracowanych do tej pory interpretacjach wspomnianego polecenia, uzyskanych w tym zakresie zgodach na modyfikacje i odstępstwa (pisma MKiŚ: z dnia 19.02.2024r. i 04.03.2024r., bezpośrednich konsultacjach wielostronnych w terenie (m.in: przegląd drzewostanów wskazanych w poleceniu MKiŚ na terenie Nadleśnictwa Bircza, analizach powołanego przez RDLP Krosno zespołu zadaniowego przeprowadzonych w oparciu o dane dostępne w bazach SILP oraz ocenę prowadzenia dotychczasowej gospodarki leśnej, przygotowano propozycję aktualizacji listy obszarów objętych wyłączeniami oraz ograniczeniami w pozyskaniu drewna

Analizę sporządzono w formie zestawień danych oraz opisów używając w jak największym stopniu języka niespecjalistycznego, aby zapewnić jak największe zrozumienie w szerokim gronie odbiorców. W ujęciu powierzchniowym, przedstawiony w analizie sposób aktualizacji uwzględniał ogólną powierzchnię lasów podlegających wyłączeniu, jak również powierzchnie lasów w poszczególnych grupach powierzchniowych, objętych pierwotnym poleceniem, czyli:
- tzw. „Puszcza Karpacka”,
- Uzdrowiska Iwonicz-Zdrój i Rymanów-Zdrój,
- Bieszczady.

W związku, z krótkim czasem wyznaczonym przez MKIŚ na przeprowadzenie konsultacji, RDLP w Krośnie dołożyła starań w celu szerokiego upublicznienia powyższej informacji. Efekt tych działań w ocenie dyrektora RDLP w Krośnie został osiągnięty biorąc pod uwagę ilość złożonych uwag i wniosków.

W wyznaczonym terminie wpłynęło łącznie 908 uwag i wniosków, złożonych przez 853 osoby fizyczne, 15 jednostek samorządu terytorialnego (JST), 2 parlamentarzystów, 16 przedsiębiorców (m.in: zakładów usług leśnych, odbiorów i zakładów przetwórstwa drzewnego) oraz 22 organizacje i stowarzyszenia.

Ze względu na ocenę prezentowanego w konsultacjach projektu podział wniosków przedstawiał się następująco:
- wnioski pozytywnie oceniające polecenie MKiŚ o wstrzymaniu pozyskania na wyznaczonych obszarach oraz negatywnie oceniające aktualizację RDLP w Krośnie - 83,
- wnioski negatywnie oceniające polecenie MKiŚ o wstrzymaniu pozyskania na wyznaczonych obszarach oraz pozytywnie oceniające aktualizację RDLP w Krośnie  - 1,
- wnioski negatywnie oceniające cały proces funkcjonowania polecenia MKIŚ, w których wnioskodawca domaga się całkowitej rezygnacji z wyłączeń - 824.

Jak zaznacza RDLP Krosno, po terminie wyznaczonych konsultacji wpłynęło jeszcze siedem wniosków. Wszystkie wnioski złożone po terminie pozytywnie oceniają polecenie MKiŚ oraz negatywnie oceniają aktualizację RDLP w Krośnie.

Złożone w toku konsultacji wnioski i uwagi pochodziły głównie od mieszkańców województwa podkarpackiego. Zdarzały się też wnioski z innych rejonów Polski, co świadczy o skutecznym sposobie rozpowszechnienia informacji o konsultacjach.

W protokole wyróżniono głos parlamentarzystów. Poseł Elżbieta Łukacijewska negatywnie odniosła się do polecenia MKiŚ z dnia 8 stycznia 2024 r. oraz propozycji aktualizacji tego polecenia, wskazując na ograniczenia możliwości rozwoju miejscowej społeczności związanej z wysoką lesistością gminy Cisna, czym poparła tożsame stanowisko Rady Gminy Cisna.
Z kolei Poseł Bartosz Romowicz jako jedyny ocenił pozytywnie propozycję aktualizacji moratorium przedstawione przez RDLP w Krośnie, natomiast negatywnie odniósł się do samego polecenia MKiŚ z dnia 8 stycznia 2024r. i złożył do niego liczne uwagi i zastrzeżenia.

Uczestniczące w konsultacjach jednostki samorządu terytorialnego, zanegowały potrzebę wprowadzenia ograniczeń wynikających z moratorium, równocześnie zastrzegając, że tak istotne decyzje wpływające na funkcjonowanie społeczności lokalnych winny być szeroko konsultowane i uzgadniane przed ich wprowadzeniem w celu uzyskania szerokiej akceptacji społecznej.

Wnioski złożone przez przedsiębiorców działających w branży leśnej jednoznacznie negują cały proces funkcjonowania polecenia MKiŚ oraz propozycji jego aktualizacji. Przedsiębiorcy wskazywali na aspekt ekonomiczny wprowadzonego moratorium, rodzący spadek przychodów prowadzonej działalności, wzrost bezrobocia, ograniczenie dostępu do surowca drzewnego oraz na fakt zubożenia ludności tych terenów i konieczności migracji zarobkowej.

Wnioski złożone przez stowarzyszenia i organizacje zawierają skrajnie różne oczekiwania w zakresie moratorium. Generalnie wskazują na krótki termin konsultacji, który uniemożliwiał dokonanie odpowiednich analiz i przygotowania wyczerpującej argumentacji. Niektóre wnioski zarzucały leśnikom błędną interpretację pisma MKiŚ z dnia 26.04.2024r. Przykładowo Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze wskazała że „powierzchnia lasów objęta zakresem polecenia nie może ulec zmniejszeniu. W aktualizacji RDLP powierzchnia wyłączeń ulega zmniejszeniu o 9776,70 ha.” Wskazywano również na aspekty techniczne prezentowych map w zakresie braku danych w postaci plików shp.

Niektóre z organizacji społecznych prezentowały odmienne stanowisko. Przykładem mogą być wniosek Stowarzyszania Zielone Połoniny czy Zagłębia Ambitnej Turystyki, które wskazują, że decyzja MKiŚ wydana została jednostronnie, bez głębszej analizy jej skutków dla lokalnych społeczności oraz brakiem konsultacji.