Biomasa paliwem przyszłości

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej przyniosło nowe wyzwania dla krajowej energetyki. Jednym z nich jest wykorzystanie odnawialnych żródeł energii, w tym biomasy. W elektrowniach Zespołu, podobnie jak w innych elektrowniach i elektrociepłowniach krajowych, trwają już próby wykorzystania zielonej energii.

Ważną rolę dla ZEDO S.A. odegrała konferencja "Alternatywne żródła energii - wykorzystanie suchej biomasy na potrzeby energetyki i ciepłownictwa", która odbyła się w lutym bieżącego roku w elektrowni Dolna Odra. Przedstawiono na niej szereg istotnych aspektów technicznych wykorzystania biomasy w produkcji energii, w tym także możliwości pozyskiwania biomasy w warunkach lokalnych. Podkreślono też, że powinno się jak najszybciej stworzyć systemowy model rozwoju rynku biopaliw w naszym regionie. Wykorzystanie biopaliw na szeroką skalę, to również uniezależnienie się od importu paliw kopalnych, zwiększenie konkurencyjności i bezpieczeństwa energetycznego, a także stworzenie nowych miejsc pracy.

Rośnie zużycie energii
Szacuje się znaczny wzrost zużycia energii do roku 2020. Konieczność wyprodukowania olbrzymich ilości energii wiąże się z wieloma negatywnymi skutkami, z których najważniejszymi są wyczerpywanie zasobów paliw kopalnych i postępująca degradacja środowiska naturalnego. Ocenia się, że istniejące światowe zasoby ropy naftowej i gazu ulegną wyczerpaniu już po 40-60 latach, o ile nie zostaną odkryte nowe złoża. Natomiast okres wydobycia znanych zasobów węgla kamiennego i brunatnego szacowany jest na 200 - 300 lat.

Istotnym problemem, wynikającym ze spalania paliw kopalnych, jest rosnąca koncentracja dwutlenku węgla i innych gazów w atmosferze, co w skali globalnej zagrożone jest zmianą klimatu ziemi. W tej sytuacji światowa energetyka w celu obniżenia tempa zużywania zasobów paliw kopalnych oraz redukcji emisji szkodliwych produktów spalania w coraz większym stopniu wykorzystuje proekologiczne technologie pozyskiwania energii, a w szczególności odnawialne żródła energii.
Kraje, które uczestniczyły w konferencji w Kioto w 1997 roku, zobowiązały się do znaczącego ograniczenia emisji dwutlenku węgla. Największa redukcja tej emisji dotyczy krajów wysoko uprzemysłowionych, w tym Polski. Nasz kraj zobowiązał się, że do 2010 roku obniży emisję dwutlenku węgla o 6 procent w stosunku do roku 1988.

Dostosowano prawe do wymogów Unii
W krajach Unii Europejskiej do 2010 roku przewidywany jest wzrost udziału energii odnawialnej z obecnych 6 proc. do 12 proc. Dostosowując polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, nie pominięto zagadnień dotyczących odnawialnych żródeł energii. Precyzuje je rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z 30 maja 2003 roku w sprawie szczegółowego zakresu obowiązku zakupu energii elektrycznej i ciepła z odnawialnych żródeł energii oraz energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła.

Rozporządzenie określa rodzaje, parametry techniczne i technologiczne żródeł odnawialnych wytwarzających energię elektryczną lub ciepło, a także sposób uwzględniania w taryfach kosztów energii elektrycznej i ciepła objętych obowiązkiem zakupu. Odnawialne i skojarzone żródła energii powinny posiadać parametry techniczne i technologiczne, umożliwiające współpracę z siecią, zgodnie z parametrami technicznymi energii elektrycznej lub nośnika ciepła przesyłanymi w tej sieci. Zgodnie z Rozporządzeniem, w roku 2010 udział ilościowy zakupionej energii elektrycznej z odnawialnych żródeł energii powinien wynosić w Polsce 7,5 procent.

Według istniejących ocen i ekspertyz, rzeczywisty potencjał techniczny odnawialnych żródeł energii w naszym kraju jest bardzo wysoki. Między innymi ocenia się, że 23,4 procent energii może być produkowane z biomasy. Oznacza to, iż biomasa jako żródło energii może odegrać znaczącą rolę w pokryciu rosnących potrzeb energetycznych kraju.

Testy w Dolnej Odrze
Wszystkie elektrownie w kraju przymierzają się do wytwarzania energii elektrycznej ze żródeł odnawialnych. Przeprowadzane są w nich próby współspalania innych surowców oprócz węgla, gdyż współspalanie w dużych blokach energetycznych nie wymaga dużych i kosztownych inwestycji.

Testy takie odbywają się również w elektrowni Dolna Odra. Spalono już 4 tysiące ton trocin w kotle energetycznym, przy różnych obciążeniach i mocach. Trwają kolejne testy spalania biomasy w bloku nr 7. Do węgla dodaje się wagowo 10 procent trocin, co stanowi około 5 procent wartości kalorycznej (energetycznej) całego procesu wytwarzania prądu elektrycznego. Za około miesiąc zakończą się testy. Po ich zakończeniu przeprowadzony zostanie gruntowny przegląd kotłów z elektrofiltrami i zespołami młynowymi w celu dokonania oceny technicznej. Jest to niezbędna procedura, z uwagi na inny skład chemiczny biomasy w porównaniu do węgla.

W elektrowni Dolna Odra biomasa będzie mogła być wprowadzona jako paliwo, po zakończeniu certyfikacji urządzeń przeprowadzonej przez instytut energetyczny. Certyfikat jest niezbędnym dokumentem, który zgodnie z przepisami dopuszcza do wykorzystania biomasy jako paliwa. Konieczne będzie zatem zbadanie m.in. stanu kotła (grubość osadu i stan ekranów) oraz instalacji. Pozytywny wynik certyfikacji pozwoli na wykorzystanie w tym roku biomasy jako paliwa we wszystkich 6 kotłach elektrowni Dolna Odra. Uwarunkowane to jest jeszcze zapowiadaną nowelizacją rozporządzenia z 30 maja 2003 roku w sprawie szczegółowego zakresu obowiązku zakupu energii elektrycznej i ciepła z odnawialnych żródeł energii.

Szacuje się, że w elektrowni Dolna Odra będzie można spalać około 140 tysięcy ton biomasy w ciągu roku. Będą to tylko trociny oraz zrębki drewniane i okorki pozyskiwane z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. W chwili obecnej jest wielu kontrahentów chcących dostarczać biomasę. W przyszłości ten nowy rynek może okazać się konkurencyjny, gdyż biomasę będą zużywać wszystkie elektrownie.

Przewiduje się, że na prądzie elektrycznym, wytworzonym z biomasy, elektrownia Dolna Odra będzie mogła zarobić nieco więcej.
W elektrowniach szczecińskich również trwają prace związane z przystosowaniem kotłów rusztowych do współspalania węgla z biomasą. Po zakończeniu prac tcchnicz nych nastąpią próby spalania i pomiary jego efektywności. Jeżeli zakończą się pomyślnie, to spalanie biomasy w zmodernizowanych kotłach będzie można rozpocząć w IV kwartale bieżącego roku.

W elektrowni Szczecin rozważa się koncepcję budowy nowego kotła na biomasę. W chwili obecnej przeprowadzane są analizy kosztów i symulacje, celem znalezienia najtrafniejszego rozwiązania dla tej elektrowni. Najważniejszym efektem będzie ograniczenie emisji czynników szkodliwych do atmosfery i możliwość produkowania czystej, zielonej energii.