Nowe tysiąclecie - erą forniru?

Materiały zastępcze, jak papier czy folia, są tańsze i łatwiejsze w utrzymaniu, co dla wielu klientów jest decydującym argumentem. Nie wystarczy samo przekonanie, że okleina drewniana jest materiałem naturalnym, kosztownym i ekologicznym. W pierwszym rzędzie należy użytkownikom bliżej wyjaśnić, co kryje się pod pojęciem "forniru", bo np. "drewno lite" wydaje się wielu osobom bardziej znane i przez to warte zakupu.

Technologie wytwarzania: cienkie okleiny i modne gatunki drewna
Klasyczne, płaskie i obwodowe skrawanie pozostaną zapewne dominującymi metodami produkcji forniru. Stopniowo wejdą jednak na rynek techniki ulepszone, jak np. skrawanie wzdłużne, pozwalające na wytwarzanie płatów bardzo cienkich, elastycznych i nie wymagających szlifowania. Ponadto należy oczekiwać, że modne staną się nieznane dotąd gatunki drewna o cennych walorach dekoracyjnych. Oprócz kolorystyki i mazerunku, poszczególne gatunki drewna posiadają charakterystyczny zapach dzięki zawartości olejków eterycznych, żywic, garbników i kamfory. Znany jest wszak szczególny aromat drewna cedrowego, różanego i sandałowego. Czy uda się wyprodukować więcej mebli o tak pięknym zapachu? Nie wiadomo, ale jednym z rozwiązań mogłoby być nasycanie porowatej powierzchni oklein naturalnymi, wyekstrahowanymi z drewna substancjami zapachowymi, np. olejkiem cedrowym. W takim wypadku trzeba by było zrezygnować z tradycyjnych lakierów i dodawać ewentualnie wspomniane ekstrakty do naturalnych środków pielęgnacyjnych.

Obróbka przy zastosowaniu nowych klejów i lakierów
Postęp w dziedzinie materiałów pomocniczych i zestawień kompozytowych mógłby pomóc w odzyskaniu utraconych obszarów rynkowych, a nawet w zdobyciu nowych. Wystarczy choćby przypomnieć, że podłogi okleinowane kryte niezwykle odpornym na zarysowanie lakierem utwardzanym za pomocą ultrafioletu, wygrywają z podłogami laminowanymi. Widać zatem, że można podjąć walkę konkurencyjną nawet z wyrobami przemysłu masowego. A gdyby tak zaproponować klientom zwijane wykładziny z forniru, albo dywany zawierające kombinację włókien tekstylnych i drewnianych wzorów okleinowych na podobieństwo intarsji?

Fornir, powleczony lakierem spełniającym najwyższe wymagania użytkowe, zdobi wnętrza wagonów kolejowych, zapewniając pasażerom pociągu, a w przyszłości zapewne także samolotu, przytulną atmosferę mieszkalnego wnętrza.

Co się tyczy przemysłu samochodowego, walory oklein drewnianych wykorzystywane są na razie w niewielkim stopniu. Tymczasem coraz więcej klientów chciałoby mieć elegancki wystrój wnętrza wozu. Ale któż dzisiaj pod grubą warstwą lakieru albo laminatu umiałby odróżnić prawdziwe drewno od imitacji?

Uszlachetnianie oklein: modyfikacje i kompozyty
Nie od dziś fornir jako warstwa wykończeniowa służy do oklejania krawędzi i powierzchni. Aby uzyskać niezbędną elastyczność wzdłuż i w poprzek, redukuje się grubość okleiny i nakleja ją na trudno rozwarstwiający się papier lub włókninę oraz powleka lakierem o cechach folii. Produkty wysokiej jakości będą zawierać okleiny modyfikowane w trzech wymiarach, między innymi przez głębokie tłoczenie. Umożliwią to połączone metody obróbki mechanicznej i chemicznej. Uelastycznione drewniane płaty traktowane będą tak, jak papier czy tkanina. Obecnie wykonuje się na fornirze nadruki reklamowe. A moda odzieżowa? Znane są już w tej dziedzinie pojedyncze akcesoria. Jeżeli odwaga w zestawianiu różnych tworzyw sprzymierzy się z dobrym gustem, to rezultatem twórczych poszukiwań może być ubranie o bardzo eleganckim wyglądzie.

Oprócz lakierów ważnym elementem nowych technologii i produktów są również kleje. Jako przykład można wymienić drewno warstwowe z forniru, gdzie dzięki klejom topliwym, następnie zaś poliuretanowym klejom sieciującym zapewnia się po uformowaniu wysoką wytrzymałość na zginanie nawet pod długotrwałym obciążeniem. Zwłaszcza drobnym producentom daje to nowe możliwości w zakresie wytwarzania elementów kształtowych z cennego forniru łuszczonego, i to głównie przy produkcji małych partii wyrobów. Należy oczekiwać, że specjaliści od wystroju wnętrz zaczną stosować bardziej wymyślne formy trójwymiarowe. Już teraz dysponujemy bowiem odpowiednimi klejami termoutwardzalnymi i komputerowo sterowanymi obrabiarkami oraz prasami membranowymi. Niejednokrotnie opisywano rozwiązania polegające na łączeniu oklein z przezroczystym nośnikiem typu szkło, szkło akrylowe lub folia. Obecnie rozwija się już technologia produkcji mebli, elementów wnętrz oraz wyposażenia sklepów z samego szkła lub też z prostym, prześwitującym pokryciem fornirowym. Kolejne efektowne możliwości kryje w sobie oświetlenie - sztuczne bądź naturalne.

Nietrudno przewidzieć, że prześwitujące okleiny znajdą nowatorskie zastosowanie np. w postaci żaluzji pionowych. Nadawałyby się też świetnie na parawany i przepierzenia, gdzie pod światło mogą prezentować atrakcyjny rysunek słojów. Zanosi się ponadto na karierę oklein w produkcji abażurów. Chodzi tu głównie o wyroby niekonwencjonalne, indywidualnie zsynchronizowane z całością wystroju. Dzięki osłonięciu lampy przeświecającym fornirem ujrzymy drewno w niezwykłej postaci ukazującej walory optyczne, jakie trudno dostrzec w klasycznych zastosowaniach.

Zaprezentowane tu "futurystyczne wizje" nie są czczym wymysłem, lecz opierają się na doświadczeniach z branży drzewnej i pierwszych wynikach eksperymentów. Z dotychczasowych prób wprowadzania innowacji wynika, że najważniejsze zadanie to zdobycie obszarów rynku i promocja udoskonalonych wyrobów z forniru.

Rzeczą istotną i pożądaną jest takie ustalenie priorytetów, by zamiast dużej ilości zaoferować klientowi - w zamian za wysoką cenę - ekskluzywną jakość. Wypracowanie gustownych efektów optycznych i użycie wysokiej jakości materiałów umożliwi producentom wytwarzanie niewielkich partii wyrobów i wyodrębnienie swego profilu na tle produkcji masowej. Grunt to śmiało zainwestować w nowości.