Klęski żywiołowe w lasach

Przypadkowy i nagły charakter klęsk żywiołowych oraz nierzadko znaczny obszar nimi objęty, powoduje każdorazowo nieuchronne powstanie strat bezpośrednich i pośrednich w lasach oraz określone skutki ekonomiczne w gospodarstwie leśnym i na rynku surowca drzewnego.

Doświadczenia drzewiarzy wskazują na to, że surowiec drzewny pozyskiwany na skutek zaistnienia klęsk żywiołowych, można i należy racjonalnie i efektownie przerobić. Decydujące w tym względzie są takie czynniki jak: czas działania, odpowiednio dopasowany do skutków działań niszczących drzewa, przygotowanie surowca (optymalna manipulacja), a w razie konieczności zastosowanie skutecznych środków zabezpieczających przed deprecjacją dużych mas surowca na okres kilku lat.

Surowiec tartaczny pochodzący z pożarzysk i terenów popowodziowych nie traci na wartości. Problemem może być przerób surowca tartacznego, w szczególności sosnowego, pochodzącego z wiatrołomów. W tym przypadku konieczna jest szczególnie umiejętna manipulacja surowca, przekierowująca drewno wielkowymiarowe na przykład do producentów palet i innych opakowań.

Przerób poklęskowego surowca drzewnego, z wyjątkiem specyficznych przypadków, nie stanowi problemu w przemyśle płyt drewnopochodnych i przemyśle celulozowo-papierniczym. Zawsze jeszcze pozostaje ostateczność w postaci biomasy dla elektrociepłowni...” - mówił na Ogólnopolskiej Konferencji „Klęski żywiołowe w lasach” Andrzej Noskowiak z Instytutu Technologii Drewna w Poznaniu.

Konferencja zorganizowana została przez Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Wydział Leśny i odbyła się w Poznaniu, Puszczykowie i na sesjach wyjazdowych w Nadleśnictwach dotkniętych klęskami: w Piaskach i w Potrzebowicach 16, 17 i 18 czerwca 2010r.

Na konferencji poruszane były tematy takie jak:
- szacowanie stabilności drzewostanów;
- opracowanie modelu ryzyka uszkodzeń drzewostanów przez wiatr,
- wykorzystanie systemów informatycznych do obsługi sieci prognozowania zagrożenia pożarowego lasu, jako źródła danych meteorologicznych w ostrzeganiu przed klęskami żywiołowymi;
- wykorzystaniu nowoczesnych technologii w analizie i przewidywaniu zjawisk klęskowych;
- metody szacowania szkód poklęskowych np. wykorzystanie zobrazowań satelitarnych;
- opracowanie modelu szacowania pracochłonności pozyskania drewna w warunkach poklęskowych;
- pozyskanie i zabezpieczenie surowca drzewnego na terenach poklęskowych;
- procesy odnowienia dużych powierzchni pohuraganowych i pożarzysk;

W konferencji wzięło udział wielu przedstawicieli poszczególnych Dyrekcji Regionalnych Lasów Państwowych i konkretnych Nadleśnictw borykających się z problemami klęsk żywiołowych.
Dzielili się oni doświadczeniami związanymi z usuwaniem szkód i odnawianiem drzewostanów.

Ważny temat poruszył dr Józef Grodecki z Katedry Techniki Leśnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu mówiąc min. „...Pozyskanie drewna w drzewostanach dotkniętych klęskami żywiołowymi należy do kluczowych operacji ponownego ich zagospodarowania. Poziom zagrożenia wypadkami, uciążliwość i bardzo wysokie koszty ręcznego pozyskania drewna poklęskowego powodują, że maszyny wielooperacyjne znajdują tutaj niekwestionowane miejsce. Szczególnie przy pozyskaniu drewna z drzewostanów dotkniętych skutkami huraganów i śniegołomów ich rola jest trudna do przecenienia. Na czoło czynników determinujących efektywne zastosowanie maszyn wielooperacyjnych wysuwają się zagadnienia technologiczne, organizacyjne i techniczne. Właściwy dobór technologii, rozwiązań sortymentowych, organizacji odbioru, ewidencjonowania i przekazywania drewna, oraz zastosowanie adekwatnych do potrzeb maszyn, decyduje nie tylko o tempie usuwania skutków klęsk, ale również o poziomie wykorzystania surowca drzewnego przez co rzutuje na efekt ekonomiczny całego procesu...”

Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu Piotr Grygier podsumował konferencję stwierdzanie, że w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej należy również wziąć pod uwagę pomoc psychologiczną ludziom, których osobiście dotknęły skutki klęski. „...Podaje się suche dane dotyczące tego gdzie, kiedy i ile hektarów lasu zostało zniszczone, ale nikt nie zastanawia się jak czuje się leśniczy, który stracił połowę drzewostanu w swoim leśnictwie...” powiedział Grygier. Dyrektor postulował, aby podczas usuwania skutków klęsk żywiołowych wspomagać tych ludzi nie tylko technologicznie i logistycznie, ale również i przede wszystkim wspomagać ich psychicznie.