DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
TARCICA.PL - internetowy sklep drzewny
 
Muzeum Etnograficzne w Krakowie

Wystawa drzeworytów z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego

Autor:
Źródło:
Data: 2014-09-12


"Spotkanie. Drzeworyty ludowe z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego zachowanej we Lwowie" - to tytuł wystawy drzeworytów ludowych jaką można oglądać w Muzeum Etnograficznym w Krakowie do 30. listopada br.

Drzeworyt: Matka Boska Rzeszowska, datowanie: 1801–1841, Narodowa Naukowa Biblioteka Ukrainy im. Stefanyka we Lwowie.Drzeworyt: Matka Boska Rzeszowska, datowanie: 1801–1841, Narodowa Naukowa Biblioteka Ukrainy im. Stefanyka we Lwowie.Fot. Jurij Merduch

Wystawa drzeworytów ludowych z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793–1852) to pierwsza prezentacja tego zbioru niemal w całości. Sto czterdzieści jeden drzeworytów, zgromadzonych w pierwszej połowie XIX wieku, obecnie znajduje się w Narodowej Naukowej Bibliotece Ukrainy im. Wasyla Stefanyka we Lwowie, przechowującej zbiory Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
 
Kolekcja powstała w pierwszych dekadach XIX wieku, w okresie, kiedy działali jeszcze ostatni drzeworytnicy wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. W tym czasie ich wyroby zaczęły być stopniowo wypierane przez cieszące się coraz większą popularnością malarstwo na szkle, a wkrótce przez obrazy masowo wykonywane w nowych technikach graficznych (litografie, chromolitografie). Kolekcja została zebrana w ostatnim okresie funkcjonowania zjawiska.

W chłopskich domach odbitki drzeworytnicze zawieszano w tzw. świętym kącie, przeznaczonym na obrazy i rzeźby o tematyce sakralnej. -Ze 141 drzeworytów, które odnaleźliśmy aż 60 to wizerunki Matki Boskiej. Są także przedstawienia Chrystusa i świętych patronów. Oprócz odbitek przeznaczonych dla pątników odwiedzających sanktuaria, mamy także duże kompozycje wykonane z kilku desek i sklejane z kilku części. Były one prawdopodobnie przeznaczone do wiejskich kościółków i kaplic – powiedziała Grażyna Mosio, kustosz Działu Sztuki w Muzeum Etnograficznym i jeden z kuratorów wystawy.

Józef Gwalbert Pawlikowski kolekcjonował odbitki drzeworytnicze na terenie dawnej Rzeczypospolitej traktując je jako "część spuścizny narodowej". Korzystał przy tym z pomocy rysownika i bibliotekarza Kajetana Wincentego Kielisińskiego. Swoje zbiory Pawlikowski zapisał synowi, a jego wnuk Jan przekazał je w 1921r. do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. W 2012r. zespół specjalistów z Muzeum Etnograficznego w Krakowie pracujący nad projektem Wirtualne Muzeum Drzeworytów Ludowych (WMDL – baza ta obejmuje już ponad 1 tys. drzeworytów) odnalazł kolekcję w Narodowej Naukowej Bibliotece Ukrainy im. Wasyla Stefanyka we Lwowie. Odbitki znajdujące się w zbiorach nigdy nie były eksponowane, ani w całości publikowane, zaś od lat czterdziestych XX wieku dostęp do nich nie był możliwy. W rezultacie jeden z największych i najstarszych zbiorów ludowej grafiki jest dziś niemal nieznany.

-Grafiki te nie były ujęte w katalogu rzeczowym, dodatkowo zostały opatrzone nowymi numerami inwentarzowymi. Nikt do nich nie zaglądał. Pomógł nam przypadek. W trakcie naszego pobytu we Lwowie o istnieniu teki, która zawierała kolekcję drzeworytów Józefa Gwalberta Pawlikowskiego, przypomniał sobie emerytowany pracownik Biblioteki im. Stefanyka. Udało się odnaleźć 141 ze 143 drzeworytów zgromadzonych przez Pawlikowskiego. Być może także te dwa brakujące zachowały się gdzieś w lwowskich zbiorach - opowiada Beata Skoczeń-Marchewka, będąca jednym z kuratorów wystawy. -W zbiorach Muzeum Etnograficznego znajduje się dwustronny klocek drzeworytniczy, z którego ok. 1850r. odciśnięto dwie odbitki znajdujące się w kolekcji Pawlikowskiego - dodaje.
  
Wystawa pozwala wkroczyć w krąg symboliki i estetyki charakterystycznej dla dawnej sztuki ludowej, która po dziś dzień inspiruje i fascynuje. Osobno rozwinięty zostanie wątek dziewiętnastowiecznego kolekcjonerstwa oraz prekursorskich na owe czasy koncepcji zbieracza. Wystawie towarzyszy obszerna, ponad 400 stronicowa, trzyjęzyczna publikacja.

Projekt zrealizowano we współpracy z Lwowską Narodową Naukową Biblioteką Ukrainy im. Wasyla Stefanyka.


 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz