DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
TARCICA.PL - internetowy sklep drzewny
 

System sprzedaży drewna w PGL LP – kierunki rozwoju - skrót referatu A. Ballauna

Lasy Państwowe

Autor: oprac. dja
Źródło: Lasy Państwowe
Data: 2012-10-31


Referat Andrzeja Ballauna "Możliwości wykorzystania sektora leśno-drzewnego w rozwoju kraju", w którym przedstawione zostały zasady sprzedaży drewna z Lasów Państwowych na rok 2013 wzbudził burzliwą dyskusję podczas konferencji „Możliwości wykorzystania sektora leśno-drzewnego w rozwoju kraju”. Poniżej przedstawiamy skrót tego referatu.

Andrzej Ballaun Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych

System sprzedaży drewna w PGL LP – kierunki rozwoju

Skrót referatu na konferencję "Możliwości wykorzystania sektora leśno-drzewnego w rozwoju kraju"

24–25 października 2012, Sękocin Stary

 

Podaż surowca drzewnego w Lasach Państwowych. Struktura sortymentowa

W PGL LP odnotowuje się stały wzrost wielkości sprzedaży drewna. W roku 2013 wstępny plan sprzedaży drewna wyniesie ok. 35,7 mln m3, co oznaczać będzie wzrost w porównaniu z 2000 r. o prawie 10 mln m3.


Bilans surowca drzewnego w Polsce
Eksport i import Od wielu lat odnotowuje się nadwyżkę importu nad eksportem drewna w Polsce (LP nie eksportują drewna). W ogólnym bilansie, uwzględniając wielkość sprzedaży drewna w LP oraz w lasach innych form własności oraz import i eksport, na rynku w Polsce pozostało do zagospodarowania w roku 2011 prawie 40 mln m3 drewna.


Segmentacja i struktura rynku surowca drzewnego w Polsce

Nabywcy drewna

Rynek surowca drzewnego w Polsce charakteryzuje się znacznym rozdrobnieniem firm. W Lasach Państwowych realizuje zakupy w sprzedaży hurtowej ponad 8 tys. przedsiębiorców. Charakterystyczne jest to, że 7220 podmiotów o skali zakupów do 5 tys. m3/rok zakupuje jedynie ok. 22,7% całej oferty sprzedaży drewna, a 3 podmioty o skali zakupów ponad 1 mln m3 - 12,5%.

Ceny drewna
Od 1995r. odnotowuje się tendencję do wzrostu cen drewna (ceny urzędowe na drewno zostały zniesione w roku 1989). Nie oznacza to, że w okresach dekoniunktury (lata 2002–2003 oraz rok 2009) nie odnotowano znacznego spadku cen. Rok 2012 charakteryzuje się także niewielkim spadkiem cen drewna mimo wzrostu poziomu cen minimalnych w procedurach sprzedaży drewna.

Ustalanie ceny sprzedaży drewna
Na szczególną uwagę zasługuje ustalanie ceny minimalnej.
Do ustalenia poziomu ceny minimalnej może mieć zastosowanie szereg kryteriów i wskaźników:
Kryterium kosztowe.
Kryterium korekty cen na podstawie bieżących procedur sprzedaży drewna .
Kryterium porównawcze.
Kryterium historyczne.
Kryterium wskaźników makroekonomicznych.

Upusty cenowe/rabaty
W przypadku podmiotów zajmujących pozycję dominującą na rynku, możliwość udzielania zniżek i rabatów jest istotnie ograniczona. Wprowadzenie rabatu musi być usprawiedliwione w oparciu o obiektywne przesłanki.
W stosowanych przez Lasy Państwowe mechanizmach sprzedaży , znacząco większym problemem staje się stosowanie niedozwolonych „rabatów ilościowych”.
W samym zaś, systemie aukcyjnym przyjętym w Lasach Państwowych stosowanie typowych rabatów cenowych jest praktycznie wykluczone.

Decyzje UOKiK w stosunku do Lasów Państwowych
Zarzuty, które Prezes UOKiK stawiał Lasom Państwowym, dotyczyły różnych przejawów nadużywania pozycji dominującej zarówno na rynku krajowym, jak i na rynkach lokalnych (regionalnych). Ocena UOKiK dotyczyła różnego traktowania przez Lasy Państwowe aktualnych i potencjalnych odbiorców drewna. W Decyzji nr DOK-9/2008 Prezes UOKiK uznał praktykę stosowaną przez Lasy Państwowe, polegającą na "przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji poprzez uzależnianie warunków sprzedaży drewna od posiadania historii zakupu drewna przez przedsiębiorców ubiegających się o zakup drewna od Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych oraz od przebiegu historii tego zakupu" za ograniczającą konkurencję na krajowym rynku hurtowej sprzedaży drewna i nakazał zaniechanie jej stosowania, nakładając jednocześnie na Lasy Państwowe karę w wysokości 1,5 mln zł.

Zasady sprzedaży drewna - przekrój historyczny
W latach 1991 - 1997 oraz 2002 – 2006 obowiązywał system sprzedaży drewna uwzględniający rynek krajowy, rynek regionalny i rynek lokalny.

W latach 1998 – 2001 obowiązywał w Lasach Państwowych obligatoryjny system przetargowy sprzedaży drewna.

W 2007 roku wprowadzono system sprzedaży drewna w drodze rokowań internetowych i aukcji internetowych. W 2007 roku w zakupie drewna brali udział wszyscy klienci zaś na 2008 rok wprowadzono zakup drewna jedynie na podstawie historii zakupów.

Od 2009 roku wprowadzono dwie podstawowe procedury sprzedaży:
1) ograniczone przetargi internetowe dla przedsiębiorców, którzy kupowali drewno w Lasach Państwowych w roku poprzednim
2) systemowe aukcje internetowe w serwisie aukcyjnym „e-drewno”, otwarte dla wszystkich przedsiębiorców.
Na ograniczone przetargi internetowe przeznaczono:
- w 2009 roku 70% oferty sprzedaży hurtowej,
- w 2010 roku 50% oferty,
- w 2011 roku 55% oferty,
- w 2012 roku I półrocze 55% oferty, w II półroczu 65%.

Zasady sprzedaży drewna na rok 2013
Istotą praktyki zarzucanej Lasom Państwowym w Decyzji Prezesa UOKiK nr DOK 9/2008 było uzależnianie warunków sprzedaży drewna od posiadania historii zakupu drewna przez przedsiębiorców ubiegających się o zakup drewna oraz od przebiegu historii tego zakupu.

Zasady sprzedaży drewna nie mogą więc doprowadzić do sytuacji w której:
- Przedsiębiorcy będący już kontrahentami LP posiadać będą zagwarantowane stałe wielkości zakupu na poziomie 70(80)-100% zeszłorocznych (średniorocznych) zakupów drewna a "kontrahent nowy" jedynie będzie uprawniony do zakupu marginalnej ilości drewna.
- Nowy uczestnik rynku, bądź też przedsiębiorca już istniejący na rynku, ale dążący do rozwoju, nie będzie miał równego i wolnego dostępu do drewna sprzedawanego przez LP.

Zasady sprzedaży drewna na 2013 rok wprowadzają modyfikacje, które osłabiają jeden z podstawowych zarzutów Prezesa UOKiK, jakoby istniejący system utrudniał wejście na rynek nowym podmiotom gospodarczym. Są więc nowe formy i procedury sprzedaży. Istotnym novum jest pojawienie się umów wieloletnich, zastąpienie przetargu ograniczonego sprzedażą ofertową oraz wprowadzenie nowej puli inwestycyjnej.

Procedury sprzedaży drewna:
- sprzedaż ofertowa przeprowadzana na podstawie redukcji zamówień w PL-D do określonych wielkości średniorocznych zakupów z ostatniego okresu, na podstawie której zawierane są umowy roczne (procedura dotyczy nabywców, którzy zawarli umowy wieloletnie bądź też zrezygnowali z podpisania takiej umowy);
- sprzedaż ofertowa w PL-D na podstawie redukcji zamówień dla przedsiębiorców rozwijających się i realizujących nowe inwestycje;
- systemowe aukcje internetowe w aplikacji e-drewno;
- aukcje internetowe w aplikacji e-drewno;
- inne aukcje i submisje; - negocjacje handlowe;
- na podstawie cennika sprzedaży detalicznej z puli detalicznej.

Sprzedaż ofertowa (przedsiębiorcy posiadający średnioroczną wielkość zakupów) - umowy roczne.
Sprzedaż ofertowa w PL-D jest dwuetapową procedurą sprzedaży drewna w prowadzoną w cyklach rocznych, w której na podstawie redukcji zamówień przedsiębiorców następuje przypis drewna w ilości do ustalonej średniorocznej wielkości zakupów drewna w określonym okresie. Do wielkości zakupów nie wlicza się sortymentów drewna: drewno opałowe (S4), drobnica opałowa (M2), karpina opałowa (KO), karpina przemysłowa(KP), zrębki energetyczne (M2ZE) i baloty (M2BE). Ceny drewna w umowie rocznej mogą ulegać zmianom w ciągu trwania umowy.

W trakcie roku 2013 może być uruchomiona dodatkowa ofertowa sprzedaż drewna umożliwiająca przedsiębiorcom uzupełnienie zakupu drewna do ilości złożonej w pierwszym etapie. Tryb przeprowadzenia uzupełniającej sprzedaży ofertowej zostanie uregulowany odrębnymi przepisami.

W przypadku braku akceptacji przez przedsiębiorcę zmiany cen drewna następuje rozwiązanie umowy. Rozliczenie umowy następuje po wypowiedzeniu umowy na podstawie ilości drewna z harmonogramów ustalonych w okresie poprzedzającym rozwiązanie.

System spisywanych umów rocznych uzupełniony zostanie umowami cesji wspomagającymi poprawę geografii zakupu drewna.

Sprzedaż ofertowa (przedsiębiorcy realizujący nowe inwestycje lub zwiększający moce produkcyjne) - umowy roczne
W procedurze sprzedaży ofertowej w PL-D w ramach puli inwestycyjnej może ubiegać się każdy przedsiębiorca który wykaże wzrost mocy produkcyjnych w wysokości minimum 5 tys. m3 drewna w skali roku oraz spełnia następujące kryteria:
a) skieruje wniosek do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych poprzez właściwą Regionalna Dyrekcję LP, która potwierdza zasadność złożonego wniosku oraz faktyczny wzrost mocy produkcyjnych,
b) dokonał w ciągu n lat przed złożeniem wniosku, o którym mowa w punkcie a, inwestycji w środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, związane z utworzeniem nowego przedsiębiorstwa lub rozbudową istniejącego przedsiębiorstwa, która spowodowała wzrost możliwości produkcyjnych obróbki drewna o co najmniej 5 tys. m3 drewna średniorocznie; za inwestycję nie uznaje się nabycia wyłącznie udziałów lub akcji; za datę dokonania inwestycji uznaje się datę uzyskania pozwolenia na użytkowanie;
c) potwierdzi kryterium, o którym mowa w ust. b ostateczną decyzją administracyjną – pozwoleniem na użytkowanie zakładu albo jego zorganizowanej części wydanym przez właściwy organ administracji architektoniczno budowlanej i decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach oraz ewentualnymi innymi dokumentami potwierdzającymi wzrost mocy produkcyjnych (dokumentacja techniczna),

Po uzyskaniu pozytywnej decyzji, przedsiębiorca bierze udział w procedurach sprzedaży w n kolejnych latach z możliwością złożenia ofert w pierwszym roku w wysokości X% a w drugim roku Y% ustalonego wzrostu mocy produkcyjnych.

Aukcje systemowe i bieżące w aplikacji e-drewno
Aukcje systemowe przeprowadzane są w okresach półrocznych (rozważany jest okres kwartalny dla niektórych sortymentów). Aukcje internetowe w aplikacji „e-drewno” prowadzone są przez cały rok. Wprowadzona zostaje modyfikacja systemu pozwalająca na prowadzenie automatycznej licytacji przez złożenie oferty z górnym poziomem akceptowanej ceny.

Licytacja przebiega według poniższych reguł:
- Składając ofertę z limitem ceny użytkownik definiuje maksymalną cenę, jaką zgadza się zapłacić za przedmiot aukcji.
- System automatycznej licytacji oferuje za użytkownika minimalne kwoty potrzebne do przebicia ofert innych i jej wygrania.
- Postąpienie automatycznej licytacji wynosi 1 zł, a kolejne postąpienia wynikające z oferty z limitem ceny mają zawsze czas równy czasowi zarejestrowania aktywnego wariantu oferty w systemie.
- Zwycięzcami aukcji zostają kontrahenci, którzy podczas licytacji zaoferowali najwyższą cenę za część lub całość licytowanego drewna.

Umowy wieloletnie
Ze swej istoty umowy wieloletnie zawierane przez podmiot posiadający pozycję dominującą stwarzają ryzyko zarzutu naruszenia przepisów dotyczących konkurencji. Wiążą one dotychczasowych nabywców zamykając lub utrudniając konkurentom wejście na rynek.

Stopień ryzyka naruszenia przepisów dotyczących konkurencji będzie zależny od następujących elementów:
1. długości trwania umowy,
2. wielkości minimalnego zobowiązania do zakupu po stronie odbiorcy,
3. stopnia związania dostawcy umowami wieloletnimi,
4. dodatkowych zobowiązań umownych.

Wprowadzone w 2013r. umowy wieloletnie będą jednolite dla wszystkich przedsiębiorców.

Umowa zawierana będzie pomiędzy przedsiębiorcą, a Dyrektorem Generalnym LP. Umowy wieloletnie będą mogli zawierać przedsiębiorcy dokonujący zakupów drewna w Lasach Państwowych także uczestniczący w procedurze sprzedaży ofertowej dla nabywców rozwijających się i realizujących nowe inwestycje.

Zawarcie umowy wieloletniej nie jest konieczne i niezbędne do wzięcia udziału w procedurze sprzedaży ofertowej i spisania umowy rocznej.

Stosowanie kar umownych
Zasadą jest obowiązek zapłaty kary umownej, a dłużnik chcąc zwolnić się z tego obowiązku musi wykazać, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (art. 471 Kodeksu cywilnego).

Oferta sprzedaży drewna na rok 2013 zawiera następujące pule:
- ofertową – z przeznaczeniem na sprzedaż ofertową oraz na systemowe aukcje internetowe w aplikacji e-drewno. Z puli ofertowej wydzielana jest określona ilość pod zabezpieczenie pokrycia sprzedaży ofertowej dla nabywców zakupujących drewno z LP (średnioroczna wielkość zakupów), dla nabywców z nowymi inwestycjami oraz do systemowych aukcji internetowych;
- na inne aukcje i submisje;
- do sprzedaży detalicznej;
- na potrzeby własne jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych.

Ceny drewna
Ceny drewna do sprzedaży ofertowej, do systemowych aukcji internetowych w aplikacji e-drewno oraz aukcji internetowych w aplikacji e-drewno ustala nadleśniczy lub kierownik zakładu Lasów Państwowych w porozumieniu z dyrektorem rdLP.

Ceny do negocjacji handlowych, aukcji i submisji, cennik cen detalicznych ustala nadleśniczy.

Kierunki zamian zasad sprzedaży drewna na lata następne - uwagi ogólne
1. W sprzedaży ofertowej należy wprowadzić zasadę uczestnictwa na równych zasadach stałych nabywców oraz realizujących nowe inwestycje (jedna pula sprzedaży drewna).
2. Należy zastanowić się, nad wprowadzeniem kryterium ceny w wyborze danego kontrahenta a nie tylko parametru wielkości dotychczasowych zakupów drewna w LP.
3. Proponuje się wdrożenie postulowanego od wielu lat mechanizmu uelastycznienia podaży drewna – możliwość wprowadzenia tego mechanizmu powiązane jest ściśle z zaistnieniem określonej sytuacji rynkowej.
4. Należy dokonać modyfikacji przeprowadzania aukcji internetowych z możliwością licytacji ceny w dół, w wyniku czego uzyska się dane odnośnie faktycznego poziomu ceny rynkowej.
5. Koniecznym staje się wprowadzenie jednolitego mechanizmu ustalania cen minimalnych do procedur sprzedaży drewna.

Podsumowanie
Projektowane zasady sprzedaży drewna na 2013r. można uznać za początkową realizację wytycznych płynących z Decyzji nr 9/2008. Nadal problemem pozostaje pozostawienie historii zakupu jako kryterium uczestnictwa w wydzielonej procedurze sprzedaży ofertowej. Niezbyt wysoka wielkość puli inwestycyjnej oraz umiejscowienie tej procedury dopiero na kolejnym etapie sprzedaży drewna na 2013 r. (po przeprowadzeniu podstawowych procedur i zawarciu umów rocznych) może stwarzać określone problemy. Mimo tych zagrożeń należy uznać, że przyjęty kierunek zmian daje szanse w kolejnych latach na ustalenie zasad sprzedaży drewna, które będą mogły traktować wszystkich potencjalnych i aktualnych kontrahentów według tych samych zasad w celu zapewnienia im równych warunków konkurencji. 

System sprzedaży drewna w PGL LP – kierunki rozwoju - skrót referatu A. Ballauna (Zdjęcia: 14)



 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz