DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
TARCICA.PL - internetowy sklep drzewny
 

Metody zwalczania szkodników w drewnie wyrobionym

Carsekt

Autor: Krzysztof Guziński, Marcin Zacharenko
Źródło: Carsekt
Data: 2012-06-21


Niewiele osób na świecie zdaje sobie sprawę, jak poważnym i globalnym problemem są szkody wyrządzone przez szkodniki drewna (ksylofagi). Szkodniki z rodziny Kózkowatych i Kołatkowatych, ze swoimi liderami pod względem powodowanych zniszczeń Spuszczelem pospolitym (Hylotrupes bajulus) i Kołatkiem domowym (Anobium punctatum), niszczą bezcenne dziedzictwo kulturowe jak również konstrukcje drewniane i meble.

Tomografia krokwii drewnianej - widoczne żerujące larwyTomografia krokwii drewnianej - widoczne żerujące larwyFot. Carsekt

"Jedną z ważniejszych grup szkodników drewna są owady. W przyrodzie odgrywają one bardzo istotną rolę, przyspieszając procesy zapewniające obieg materii. Rola ta postrzegana jest przez człowieka jako zjawisko pozytywne. W budynkach ich działalność ma jednak charakter wybitnie negatywny." (Ochrona budynków przed korozją biologiczną 2001).

Niewiele osób na świecie zdaje sobie sprawę, jak poważnym i globalnym problemem są szkody wyrządzone przez szkodniki drewna (ksylofagi). Szkodniki z rodziny Kózkowatych i Kołatkowatych, ze swoimi liderami pod względem powodowanych zniszczeń Spuszczelem pospolitym (Hylotrupes bajulus) i Kołatkiem domowym (Anobium punctatum), niszczą bezcenne dziedzictwo kulturowe jak również konstrukcje drewniane i meble. Istnieje wiele instytucji oraz organizacji zajmujących się problemem związanym z ksylofagami. Stopień edukacji społeczeństwa jest jednak bardzo niski i większość ludzi szkodniki drewna kojarzy z przysłowiowym kornikiem żerującym w korze. Jedne z pierwszych zorganizowanych akcji zwalczania szkodników drewna miały miejsce już w latach 30-tych XX wieku w Danii. W całej dzielnicy domów mieszkalnych zastosowano metodę gorącego powietrza, która polega na podgrzewaniu konstrukcji do temperatury ok. 60 stopni Celsjusza.

Metody zwalczania ksylofagów można podzielić na metody fizyczne i chemiczne:

1. Fizyczne zwalczanie szkodników drewna.
Metoda gorącego powietrza (hot-air) polegająca na ogrzewaniu elementów drewnianych poprzez podgrzewanie atmosfery, w której się znajdują. Międzynarodowa norma ISPM15 zawiera restrykcyjne przepisy dla produktów drewnianych przemieszczanych między krajami i kontynentami, mające na celu zminimalizowanie migracji szkodników. Wszystkie produkty drewniane muszą być poddane obróbce termicznej (utrzymanie wewnątrz przekroju drewna temperatury 56 stopni Celsjusza przez 30 min – parametry zapewniające 100% śmiertelność dla ksylofagów). W Polsce jest to realizowane za pomocą komór suszarniczych, do których wstawia się drewniane produkty i poddaje obróbce termicznej.

Modele teoretyczne metod zwalczania szkodników opracowywane od dawna przez naukowców, przy dzisiejszym tempie rozwoju techniki znajdują przełożenie na realne technologie i urządzenia. W 2008 roku zostało we Włoszech wyprodukowane mobilne urządzenie SAURUS, służące do bezinwazyjnego (ekologicznego) zwalczania szkodników za pomocą promieniowania elektromagnetycznego czyli mikrofal. W literaturze ta metoda pojawiła się już w latach 30-tych ubiegłego wieku. Na chwilę obecną na świecie pracuje 21 urządzeń SAURUS, między innymi 2 w Watykanie i jedno od 2011 roku w Polsce. Jest to „najnowocześniejsze” wykorzystanie metody termicznej, polegającej na doprowadzeniu do hipertermii szkodników drewna (utrzymanie wewnątrz przekroju drewna temperatury 75 stopni Celsjusza przez 5 min – parametry zapewniające 100% śmiertelność dla ksylofagów). Ma zasadniczą przewagę nad standardową obróbką termiczną, jest urządzeniem mobilnym, nie ma ograniczeń co wielkości leczonego obiektu i nie ogrzewa powietrza, tylko leczony materiał. Działanie mikrofal polega na oddziaływaniu pola na polarne cząsteczki wody (dipole), które wskutek podążania za zmiennym kierunkiem i zwrotem pola poprzez tarcie między sobą wytwarzają ciepło. Szkodniki drewna składają się głównie z wody więc ta metoda jest niebywale skuteczna w ich zwalczaniu.

2. Chemiczne zwalczanie szkodników drewna.
Do zwalczania szkodników drewna w obiektach (w elementach budynków, całych budynków) używane są w większości przypadków środki chemiczne (tzw. dezynsekcja gazowa, fumigacja). Chemiczna dezynsekcja może być stosowana jednak tylko przez specjalistyczne firmy DDD, posiadające odpowiednie uprawnienia i przy zachowaniu szczególnych środków ostrożności. Czynności przygotowawcze (uszczelnianie obiektu) oraz preparaty używane podczas takiego zabiegu wymagają dużej wiedzy, doświadczenia i nakładu pracy. Dla przykładu najczęściej używany bromek metylu został w 2005 roku wycofany przez Komisję Europejską z obrotu ze względu na destrukcyjny wpływ na warstwę ozonową. Obecnie stosowany jest fosforowodór, ale ze względu na wywoływanie korozji elementów miedzianych nie można go zastosować we wszystkich przypadkach.

3. Biologiczne zwalczanie szkodników drewna.
Biologiczne metody zwalczania w przypadku technicznych szkodników drewna praktycznie nie istnieją. W środku drewnianych elementów, które dostarczają szkodnikom pokarmu i są dla nich kryjówką. Jedynym naturalnym zagrożeniem są dzięcioły, na których pomoc możemy liczyć tylko w lesie.

Podsumowując, ze względu na szczególną specyfikę żerowiska skuteczne zwalczanie ksylofagów jest bardzo trudnym zadaniem i powinno być wykonywane przez wyspecjalizowane firmy DDD, mające:
- odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje,
- dużą praktykę w doborze metody i środków do każdego obiektu.
Niejednokrotnie dla uzyskania 100% skuteczności w zwalczaniu ksylofagów konieczne jest integrowanie metod fizycznych i chemicznych.

 

REKLAMA

Środek na korniki

Metody zwalczania szkodników w drewnie wyrobionym (Zdjęcia: 5)

Tomografia krokwii drewnianej - widoczne żerujące larwyGenerator mikrofal systemu SAURUS, monitoring pracy kamerą termowizyjnąSystem SAURUS, generator mikrofal i konsola sterowniczaDezynsekcja gazowa (fumigacja) budynkuUszczelnianie obiektu

 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Drewno, szkodniki, zapobieganie , zwalczanie

Szkodniki były są i bedą na "szczęście" ponieważ gdy ich zabraknie nas też nie będzie. Najprostszym sposobem na szkodniki jest wykorzystywanie zdrowego drewna suszonego w suszarniach oraz modyfikowanego termicznie co powoduje calkowite zniszczenie zarodków które moga się w drewnie znajdować a wiemy że takiego drewna szkodnik raczej nie preferuje ponieważ nie znaduje tam substancji które sa mu potrzebne. Problemem jest chore drewno którego u nas jest wiele, brak odpowiedzialności ludzi stosujących takie drewno, w wielu wypadkach brak technologii do profesjonalnej obróbki eliminującej zarodki czy żywe owady. To największy problem.Drugi problem to stosowanie chemii na materiałach naturalnych, to mija się z celem całkowicie ponieważ substancje trujące znajdują się przez kilka lat w naszym najbliższym otoczeniu. Receptą może być stosowanie zdrowego certyfikowanego suszonego drewna w budownictwie oraz takie projektowanie konstrukcji aby można było w razie potrzeby dany element wymienić nie rujnując całej budowli.

Adam [88]Odpowiedz na ten komentarz2012-06-22 11:47:47

Zgłoś nadużycie

drewno, szkodniki, zapobieganie, zwalczanie

Jak pisze Adam: "Receptą może być stosowanie zdrowego certyfikowanego suszonego drewna w budownictwie oraz takie projektowanie konstrukcji aby można było w razie potrzeby dany element wymienić nie rujnując całej budowli."
To prawda. W drugim przypadku należy mieć jednak na uwadze: wymieniając uszkodzony element na nowy nasza konstrukcja staje się "bardziej podatna". Świeże drewno emitujące olejki eteryczne wabi szkodniki ze znacznych odległości. Jak wabi?
W drewnie żerują larwy szkodników. W okresie rójki jednak (tzw. lot godowy), np dla spuszczela pospolitego czerwiec lipiec, larwy drążą kanały do zewnątrz drewna i wychodząc przez kanały wylotowe (dziurki w drewnie, często z sypiącą się mączką) zamieniają się w postać doskonałą (owady latające), które są w stanie się przemieszczać w poszukiwaniu nowych miejsc do złożenia jaj.
Spuszczel to owad ciepłolubny, który do prawidłowego rozwoju wymaga temperatury przekraczającej 28 °C. Zapłodnione samice mogą składać w drewnie do 500 jaj. W zależności od temperatury i wilgoci, wylęg larw może nastąpić po kilku, a nawet kilkudziesięciu dniach. Jedno pokolenie może rozwijać się nawet do kilkunastu lat w przypadku niekorzystnych warunków oraz niskiej wartości odżywczej drewna. Zazwyczaj rozwój spuszczela trwa około 6 - 7 lat.
Jak widać problem może "przyjść" nawet od sąsiada. Mając zdrowe, wyleczone drewno warto w tym krótkim okresie rójki zabezpieczyć je powierzchniowo przed wtargnięciem szkodników.

Krzysiek [6]Odpowiedz na ten komentarz2012-06-22 13:50:58

Zgłoś nadużycie

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz