DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
Przewodnik dla stolarzy - Jan Heurich
 

Nietoperze pomagają ratować zabytki

Drewno.pl

Autor: Dominik Jabłoński
Źródło: Drewno.pl
Data: 2012-03-24


28 świątyń zyskało nowe dachy dzięki programowi ochrony rzadkiego gatunku małych nietoperzy. Podkowiec mały pomaga remontować drewniane cerkwie i kościoły. Gdyby nie nietoperze, niektóre z obiektów wkrótce mogłyby przestać istnieć.

Drewniany kościół w Wierchomli (dawniejsza cerkiew) otrzymał nowy dach w ramach projektu ochrony Podkowca małegoDrewniany kościół w Wierchomli (dawniejsza cerkiew) otrzymał nowy dach w ramach projektu ochrony Podkowca małegoFot. Drewno.pl

14 marca w Roztoce Rycerskiej odbyło się seminarium "Praktyczne metody ochrony nietoperzy w Beskidach". Uczestnicy spotkania mogli zapoznać się z aktualnym stanem działań na rzecz ochrony Podkowca małego jak i prezentacjami walorów przyrodniczych Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Beskidu Sądeckiego” i Popradzkiego Parku Krajobrazowego.

Podkowiec mały to niewielki, ważący zaledwie 4-10g nietoperz, który ma specyficzne potrzeby życiowe. Zimę przesypia w jaskiniach lub piwnicach, latem zamieszkuje ciepłe poddasza, na które co ważne, musi mieć możliwość wlotu, gdyż nie potrafi przecisnąć się przez szczeliny. Kolejnym nietypowym wymaganiem jest istnienie ciągu komunikacyjnego w postaci np. alei drzew pomiędzy "sypialnią" podkowca, a żerowiskiem, ponieważ jego głosy echolokacyjne emitowane są na krótką odległość (do 5 m) i tworzą bardzo wąską wiązkę, co stanowi przystosowanie do poruszania się w zwartym środowisku. Te warunki środowiskowe spełnione są w Beskidach, polskiej "krainie podkowca". Zamieszkujące chętnie na starych strychach podkowce w minionych latach nie miały łatwego życia. Tendencja do ocieplania budynków, likwidacji wszelkich "zbędnych" otworów i niechęć do skrzydlatych sąsiadów spowodowała, że na początku lat 90-tych ich populację w kraju szacowano na zaledwie 100 osobników.

Podkowiec mały latem zakłada kolonie na strychach m.in. starych kościołówPodkowiec mały latem zakłada kolonie na strychach m.in. starych kościołówFot. Rafał Szkudlarek

Sytuację zmienił finansowany przez Unię Europejską program "Ochrona podkowca małego w Polsce", którego celem jest zachowanie najcenniejszych stanowisk gatunku tego rzadkiego nietoperza w naszym kraju. Realizowany od 1996r. przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „pro Natura" projekt, obejmuje szereg kompleksowych działań, które łączą ochronę zarówno stanowisk letnich, zimowych jak i środowiska życia podkowca. W ramach finansowania program otrzymał ponad 8 mln zł z unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz 1,4 mln zł z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.  

Platforma na guano nietoperzy zamontowana na poddaszu kościoła w ŁąckuPlatforma na guano nietoperzy zamontowana na poddaszu kościoła w ŁąckuFot. Rafał Szkudlarek

W ramach projektu objęto rozmaitymi działaniami ochronnymi, zabezpieczającymi i konserwacyjnymi ok. 70 stanowisk podkowca małego.
Przykładowe działania to:
- instalacja tabliczek z oznaczeniami wlotów i zaleceniami ochronnymi
- instalacja na poddaszach platform lub podestów na guano
- remonty i wymiany pokryć dachowych
- rekonstruowanie roślinnych ciągów komunikacyjnych
- prace konserwacyjne
- sprzątanie guana nietoperzy
- instalację krat lub innych zabezpieczeń w wejściach do podziemi i jaskiń.

Dzięki realizacji programu populacja podkowca małego to obecnie ok. 5000 nietoperzy. Sposób prowadzenia projektu zmienił też nastawienie lokalnych społeczności - dziś cieszą się, że na strychu ich kościoła zamieszkują skrzydlaci "bracia mniejsi".

Wyremontowana cerkiew łemkowska w miejscowści DubneWyremontowana cerkiew łemkowska w miejscowści DubneFot. Metrol

- Na terenie Diecezji Tarnowskiej jest 130 kościółków i cerkwi, które często pełnią rolę kościołów pomocniczych. Ich remonty przekraczają możliwości wspólnot parafialnych. Obecność nietoperza, który umiłował sobie drewniane poddasza, pozwala pozyskać środki na ich remont - mówi ksiądz Piotr Drewniak, Diecezjalny Konserwator Zabytków Diecezji Tarnowskiej. W ramach ochrony siedlisk gruntownie wyremontowano 28 dachów kościołów, w kilku przypadkach zrobiono to w ostatniej chwili ratując zabytki przed zniszczeniem.

- Podczas remontu odtwarzamy, jeśli to możliwe, oryginalną konstrukcję budynku. Dachy pokrywane są blachą miedzianą, chociaż wcześniej często bywały kryte gontem, takie są zalecenia przeciwpożarowe. - mówi Roman Rolka, właściciel firmy Metrol z Nowego Sącza, odpowiedzialny za część wykonanych remontów. - Głównym utrudnieniem jest konieczność przeprowadzania remontów w okresie zimowym, kiedy nietoperze śpią w jaskiniach. Warunki pracy są wtedy bardzo ciężkie.

- Nietoperze zamieszkują strychy drewnianych kościółków i cerkwi. Niegdyś nietoperze budziły strach, dziś częściej ciekawość. Księża z kościołów objętych projektem mówią żartobliwie, że to ich najwierniejsi wierni, skrzydlaci przyjaciele.
- mówi Jolanta Węgiel z Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Przyrody "Pro Natury."

Rafał Szkudlarek opowiada o programie ochrony podkowca małego podczas seminarium w Roztoce RycerskiejRafał Szkudlarek opowiada o programie ochrony podkowca małego podczas seminarium w Roztoce RycerskiejFot. Drewno.pl

Seminarium "Praktyczne metody ochrony nietoperzy w Beskidach" odbyło się w Ośrodku Edukacji Leśnej LKP „Lasy Beskidu Sądeckiego” w Roztoce Ryterskiej mieszczącym się w  Leśniczówce Roztoka Mała (Nadleśnictwo Piwniczna).

Na seminarium referaty przedstawili:
Rafał Szkudlarek (PTPP „pro Natura”) – Ochrona nietoperzy w Beskidach realizowana w ramach projektu „Ochrona podkowca małego w Polsce”;
Iwona Szczygieł (ZPKWM), Jolanta Węgiel (PTPP „pro Natura”) – Bezpośrednie angażowanie społeczeństwa w ochronę przyrody – doświadczenia zdobyte na przykładzie konkursu plastycznego i akcji „Szlakiem podkowca”.
Stanisław Michalik (Nadleśnictwo Piwniczna) – Prezentacja działalności Nadleśnictwa Piwniczna prowadzonej w ramach Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Beskidu Sądeckiego”;
ks. dr Piotr Drewniak, Diecezjalny Konserwatora Zabytków (Diecezja Tarnowska) pt. Beskidzkie kościoły i cerkwie drewniane".
Uczestnicy seminarium mieli możliwość zwiedzenia drewnianego kościoła (dawniejsze cerkwi) w Wierchomli.

Organizatorzy seminarium:
Nadleśnictwo Piwniczna – LKP „Lasy Beskidu Sądeckiego”
Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „pro Natura”
Wydział Leśny, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego

Nietoperze pomagają ratować zabytki (Zdjęcia: 8)

Drewniany kościół w Wierchomli (dawniejsza cerkiew) otrzymał nowy dach w ramach projektu ochrony Podkowca małegoPodkowiec mały latem zakłada kolonie na strychach m.in. starych kościołówPlatforma na guano nietoperzy zamontowana na poddaszu kościoła w ŁąckuWyremontowana cerkiew łemkowska w miejscowści DubneRafał Szkudlarek opowiada o programie ochrony podkowca małego podczas seminarium w Roztoce RycerskiejNowy dach dzieki nietoperzom ma drewnianay kościół w SkrzydlnejKolonia podkowca małegoPodkowiec mały

 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz