DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
Przewodnik dla stolarzy - Jan Heurich
 

Przemysł drzewny przedstawił rządowi projekt regulacji rynku drewna

PIGPD

Autor: Bogdan Czemko
Źródło: PIGPD
Data: 2009-04-14


Zespół negocjacyjny złożony z przedstawicieli wszystkich znaczących organizacji przemysłu drzewnego uzgodnił zasadniczą treść wspólnego projektu regulacji dotyczących rynku drewna sprzedawanego przez Lasy Państwowe. Projekt ten został oficjalnie przekazany stronie rządowej. Propozycja rozwiązań oparta jest o koncepcję stworzenia nadzoru państwa nad monopolem LP poprzez urząd pełniący m.in. nadzór nad cenami i zasadami sprzedaży drewna z lasów Skarbu Państwa.

Fot. Drewno.pl

Komunikat  nr 8/2009
z dn. 14.04.2009r.
 

Szanowni Państwo
Członkowie PIGPD

1.Informujemy, że Zespół Negocjacyjny przy PIGPD, utworzony z przedstawicieli wszystkich znaczących organizacji przemysłu drzewnego, na spotkaniu w dn. 06.04.09 uzgodnił zasadniczą treść wspólnego projektu regulacji dotyczących rynku drewna sprzedawanego przez Lasy Państwowe. Projekt ten Zespół oficjalnie przekazał ministrowi Michałowi Boniemu w dn. 09.04.2009r.

Propozycja jest oparta o koncepcję stworzenia, po raz pierwszy w historii, nadzoru państwa nad monopolem LP, w postaci urzędu regulującego rynek, w tym nadzorującego ceny i ustalającego zasady sprzedaży drewna z lasów Skarbu Państwa. Wobec widocznego braku politycznego i społecznego poparcia dla prywatyzacji LP, jest to jedyna skuteczna droga uniknięcia negatywnych w sensie gospodarczym skutków istnienia tego monopolu.
Projekt składa się z propozycji zapisów ustawowych powołujących do  życia sam Urząd, oraz z projektu zarządzenia Prezesa Urzędu, określającego reguły handlu drewnem, oparte o powszechną dostępność umów długookresowych i  o system negocjacji cen, uzupełniony przetargami. Załączam jego opis i będziemy informować Państwa o wszystkim, co się będzie działo wokół niego.

2.Zespół Negocjacyjny odniósł się również do bieżącej sytuacji, w tym do cen surowca i sankcji nakładanych przez LP na firmy nie odbierające drewna. Wyrazem naszej wspólnej postawy jest pismo znak IG-39/04/2009 do Dyrektora Generalnego LP, które przekazaliśmy już Państwu przed Wielkanocą.

3.Zbliża się termin naszego Walnego Zgromadzenia, które wybierze nowe władze i ustali kierunki działań Izby. Mamy nadzieję, że członkowie poszczególnych Sekcji już przemyśleli sprawę swoich kandydatów, którzy będą aktywnie i skutecznie ich reprezentować w nowej Radzie Izby. Liczymy na Waszą liczną obecność w Ciechocinku 24-go kwietnia.

Bogdan Czemko
Biuro PIGPD

UZASADNIENIE I ZAŁOŻENIA ZMIAN SYSTEMU HANDLU DREWNEM OKRĄGŁYM POCHODZĄCYM Z LASÓW W ZARZĄDZIE PGL LASY PAŃSTWOWE


I. Podstawy systemu sprzedaży drewna okrągłego z lasów należących do Skarbu Państwa


W gospodarce Polski występuje element naturalnie monopolistyczny, utworzony na mocy ustawy o lasach (Dz.U. 91.101.444 z dn. 28.09.91 ze zm.) w postaci Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, powołanych do życia  ze względu na przyjęty tą ustawą sposób gospodarowania tą częścią majątku Skarbu Państwa, jaką stanowią lasy. Są one dostawcą na polski rynek 90% drewna okrągłego, stanowiącego podstawę funkcjonowania całego narodowego przemysłu drzewnego. Ta gałąź gospodarki wytwarza blisko 9% wartości produkcji sprzedanej, 13% wartości eksportu, zatrudnia 350 tys. pracowników, co również oznacza, że z tego sektora pochodzą środki do życia ok. 2 milionów Polaków. W istotnym interesie polskiej gospodarki jest więc zabezpieczenie rynku drewna okrągłego przed wykorzystywaniem przez PGL LP swojej dominującej pozycji, co bez wątpienia obecnie ma miejsce (potwierdzają to ostatnie decyzje Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów), gdyż  oznaczać by to mogło zablokowanie rozwoju tego przemysłu, utratę jego konkurencyjności i stopniową degradację, z bardzo negatywnymi skutkami społecznymi i ekonomicznymi. Zdaniem Prezesa UOKiK, ani zasady sprzedaży wprowadzone zarządzeniem dyrektora generalnego PGL LP w 2008r. ani w 2009r., nie równoważą skutków istnienia monopolu na rynku drewna. Te ostatnie, obowiązujące w 2009r., z góry uznane zostały za rozwiązanie tymczasowe. Urząd stwierdził też, iż PGL LP za pomocą ww. zarządzeń i decyzji de facto próbują pełnić rolę regulatora rynku, do czego nie są uprawnione.

Zdarzenia na przełomie roku 2008 i 2009, gdy wprowadzono w życie obecne zasady sprzedaży drewna, wykazały również, iż PGL LP nie są w stanie, lub nie chcą dostosować cen drewna do sytuacji na rynku w sposób elastyczny, odpowiednio szybki ani też w odpowiedniej skali. Otóż minimalny poziom tych cen na 2009r. ustalony został jeszcze w 2008r.  w sposób powiązany najwidoczniej jedynie z planami wydatków LP i w efekcie okazał się za wysoki, mimo iż LP były świadome kryzysu i wielokrotnie otrzymywały przekazywane z kręgów przemysłu informacje jaki jest ich realny poziom. W efekcie sprzedaż jednostek LP na początku 2009r. drastycznie spadła, Łącznie z półrocznej oferty drewna wynoszącej 13,736 mln m3 sprzedano 81.56%, czyli pozostało nie sprzedane 2,523 mln m3  o wartości rzędu 450 mln zł. Można też już stwierdzić, że znaczna część teoretycznie sprzedanego drewna, przy obecnym poziomie jego cen nie zostanie przez przedsiębiorców odebrana. Niezbędna okazała się więc korekta cen, która jednak napotkała na istotne przeszkody formalno-prawne, wynikające głównie z faktu, że sprzedaż ta dokonana została drogą przetargów. Zmiana tych cen w tej sytuacji może więc oznaczać, że warunki przetargu zostały zmienione po jego rozstrzygnięciu. Jednak konieczność gospodarcza korektę taką na Lasach Państwowych wymusiła w lutym br., lecz równocześnie ich opór spowodował, że okazała się ona zbyt niska a tym samym nie w pełni skuteczna dla oczekiwanego zwiększenia obrotów na rynku.

Należy podkreślić, że te zdarzenia stanowią, w pewnym sensie, powtórzenie wielu wcześniejszych działań PGL LP, które w ciągu ostatnich 20 lat wielokrotnie wykorzystywały swoja pozycję monopolu ze szkodą dla przemysłu. Jednak ten najnowszy przykład szczególnie jasno wykazuje niedopasowanie do realiów gospodarczych systemu sprzedaży opartego wyłącznie na przetargach, zwłaszcza w okresie kryzysu i dekoniunktury. Ponadto taki system sprzedaży stawia przedsiębiorców wobec wysokiego stopnia niepewności utrzymania stabilności zaopatrzenia i naraża krajowy rynek, bazujący głównie na małych i średnich przedsiębiorstwach, na możliwe  spekulacyjne działania silnych europejskich koncernów, zwłaszcza w momentach znacznego wzrostu kursu Euro, takiego jak obserwowany obecnie. To oznaczałoby zablokowanie szans rozwoju i inwestowania polskich przedsiębiorstw, z nieuchronną dalszą utratą konkurencyjności wobec konkurentów z krajów UE.
W tej sytuacji istnieje tylko jedno rozwiązanie, którym jest dopuszczenie do  sprzedaży drewna w oparciu o powszechnie dostępne umowy długookresowe, z ustalaniem poziomu cen drogą negocjacji i okresowych renegocjacji. Biorąc jednak pod uwagę przewagę rynkową PGL LP oraz brak alternatywnych źródeł zakupu surowca drzewnego przez przedsiębiorców to, aby nie doszło tu do nadużycia przewagi przez dominujący podmiot,  wyniki takich negocjacji winny podlegać kontroli niezależnej od stron instytucji – regulatorowi rynku. Sam zaś system umów nie może  stanowić ograniczenia dostępu do rynku dla nowych podmiotów gdyż, jak już jasno to stwierdził  Prezes UOKiK, oznaczałoby to ograniczenie rozwoju konkurencji.
Należy jednak podkreślić, że ani przedsiębiorcy, ani z pewnością same LP nie negują potrzeby prowadzenia sprzedaży przetargowej w zakresie dotyczącym drewna nie objętego innymi formami zakupu. Istnieją tu pozytywne doświadczenia oraz wypracowano dobre rozwiązania techniczne, w tym z wykorzystaniem Internetu. I tu jednak cena minimalna stosowana przez dominującego sprzedawcę musi być nadzorowana, aby nie doszło do jej jednostronnego zawyżenia.

Osobnym zagadnieniem jest kwestia kontroli poziomu podaży drewna okrągłego, wobec istnienia fachowych ekspertyz potwierdzających niepełne wykorzystywanie możliwości pozyskiwania drewna z lasów w zarządzie PGL LP. Oznacza to, że najwyraźniej dochodzi tu do nieuzasadnionego  ograniczenia podaży deficytowego surowca ze skutkami w postaci ograniczenia rozwoju i dochodów gospodarki kraju, i do nieracjonalnego wzrostu cen tego drewna, co zapewne oznacza naruszenie również prawa konkurencji .

Nasuwa się następujący wniosek:
Wobec faktu, iż PGL LP stanowią naturalny monopol, którego istnienie akceptuje państwo, również państwo musi stworzyć instrumenty kontroli i regulacji opanowanego przez niego rynku drewna krągłego. Zgodnie z prawem konkurencji rolę taką pełnić powinien powołany w tym celu urząd regulacji rynku drzewnego.  Nadrzędnymi funkcjami tego urzędu powinno być:
- równoważenie interesów ekonomicznych uczestników rynku drzewnego po stronie sprzedaży i zakupów,
- przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym w odniesieniu do rynku drzewnego,
- wspieranie rozwoju procesów konkurencyjnych.

Rozwijając powyższe tezy, należy powtórzyć, że podstawowym zadaniem regulatora rynku, zwanego dalej umownie "Urzędem Regulacji Rynku Drzewnego" (w skrócie: URRD), jest tworzenie czytelnych warunków działania przedsiębiorstw przerabiających drewno, zbliżonych do rozwiązań konkurencyjnych, koniecznych w sytuacji występowania monopolu naturalnego.
Polega to przede wszystkim na wprowadzenie przymusu stosowania przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe zasad działania, które spowodują takie jego zachowanie, jak gdyby działało ono na rynku konkurencyjnym.

Regulacja ma chronić przedsiębiorstwa przerabiające drewno przed próbami stosowania praktyk monopolistycznych, w szczególności polegających na stosowaniu nadmiernie wygórowanych cen, ograniczaniu podaży drewna, zapewnienia pewności i jakości dostaw w perspektywie wieloletniej.

Generalnie można stwierdzić, że zadaniem regulacji  jest konsekwentna ochrona interesu konsumentów wyrobów z drewna (papier, opakowania, meble, materiały do wykańczania wnętrz, itp) przed skutkami działaniami monopolu w zakresie podaży surowca drzewnego i cen sprzedaży. Ma ona również na celu zrównoważenie interesów odbiorców drewna z koniecznością zapewnieniem PGL LP możliwości uzyskiwania przychodów wystarczających do utrzymania na odpowiednim poziomie gospodarki leśnej, zapewniając przedsiębiorcom długoterminową pewność i jakość dostaw drewna.

W ramach porządkowania rynku drewnem istotnym jest więc wyposażenie regulatora w uprawnienia związane z:
- oceną i kontrolą podaży drewna, na poszczególnych rynkach właściwych, w stosunku do możliwości użytkowania lasów wynikających ze zrównoważonego rozwoju gospodarki leśnej, ale w oparciu o benchmarking oparty na standardach europejskich w tym zakresie,
- kształtowaniem i kalkulacją cen oraz warunków sprzedaży drewna na poszczególnych rynkach właściwych, uwzględniając sytuację ekonomiczną w kraju i ceny na rynku europejskim,
- zapewnieniem pewności i jakości dostaw drewna na rynek w perspektywie wieloletniej,
- warunkami zawieranych umów na dostawy drewna,
- warunkami prowadzenia sprzedaży drewna w innych formach, w tym w formie aukcji i przetargów
monitorowaniem funkcjonowania rynku drzewnego i kontrolą obowiązków publikowania informacji służących zwiększeniu efektywności gospodarowania drewnem,
kreowaniem i oceną polityki udzielania rabatów w zależności od wolumenu dostaw i warunków płatności.

W zakresie funkcjonowania systemu regulacyjnego szczególne znaczenie ma jasne i trwałe określenie zasad w jakich działają podmioty na rynku drewna, przy czym zasady te powinny być na tyle stabilne i przejrzyste by umożliwiały planowanie przynajmniej w perspektywie kilkuletniej i pozwalały zminimalizować poziom ryzyka regulacyjnego. Zasady regulacji mają także kluczowe znaczenie dla potencjalnych inwestorów.

Urząd Regulacji Rynku Drzewnego powinien mieć status centralnego organu administracji rządowej, a nadzór nad jego działalnością powinien być powierzony ministrowi właściwemu do spraw gospodarki z uwagi na znaczący wpływ branż przerabiających drewno na rozwój całej gospodarki.

Regulator winien zostać wyposażony w kompetencje pozwalające żądać od sprzedawcy drewna dowodów na ograniczanie przepływu informacji dotyczących funkcjonowania rynku drzewnego, w tym związanych z ograniczaniem dostaw drewna na rynek.

W warunkach monopolu przedsiębiorcy przerabiający drewno muszą mieć możliwość kierowania do URRD skarg na działania dostawcy drewna związane z wykorzystywaniem jego pozycji dominującej na rynku i skorzystania z przejrzystych, prostych i nieuciążliwych procedur ich rozpatrywania.

Zasadne jest powołanie działającej przy URRD Rady Konsultacyjnej jako organu doradczego Prezesa URRD i składającej się z przedstawicieli organizacji skupiających przedsiębiorców przerabiających drewno z różnych branż (przemysł tartaczny, celulozowo-papierniczy, płyt drewnopochodnych, producenci palet itp.).

Urząd Regulacji Rynku Drzewnego poprzez swoje działania z pewnością uporządkuje i określi zasady funkcjonowania rynku drzewnego z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych rynków właściwych, eliminując tym samym wszelkie nieprawidłowości w funkcjonowania tego rynku jakie powstały w ostatnich latach, a które wynikały z wykorzystywania swojej przewagi rynkowej przez PGL LP w kształtowaniu stosunków handlowych w obrocie drewnem i arbitralnym narzucaniu odbiorcom drewna niekorzystnych dla nich warunków sprzedaży drewna.

II. Oczekiwane efekty wdrożenia proponowanych rozwiązań


1. Zdecydowany wzrost nakładów inwestycyjnych w przemyśle drzewnym na nowoczesne rozwiązania techniczne, technologiczne i przedsięwzięcia proinnowacyjne,
2. Rozwój konkurencyjności w obrębie przemysłu drzewnego, prowadzący do jego stopniowej restrukturyzacji polegającej na koncentracji produkcji, rozwoju specjalizacji i wzrostu w wyrobach wartości dodanej, z konsekwentnym wzrostem konkurencyjności całego polskiego sektora drzewnego na rynkach UE.
3. Wzrost wpływów do budżetu państwa z tytułu podatków pośrednich i bezpośrednich.
4. Zwiększenie ilości miejsc pracy.
5. Długookresowa stabilizacja dochodów PGL Lasy Państwowe wraz ze zwiększeniem efektywności gospodarki leśnej, pozwalająca na realizację  zadań nałożonych ustawą o lasach.


 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz