DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
TARCICA.PL - internetowy sklep drzewny
 

Tajemnica przedsiębiorstwa a lojalność pracownika (1)

Autor: Michał Zabost
Źródło: DRWAL
Data: 2008-09-16


Przepisy kodeksu pracy i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zobowiązują pracownika do zachowania lojalności wobec pracodawcy, czyli np. do dochowania tajemnic przedsiębiorstwa. I to zarówno w trakcie trwania stosunku pracy, jak i po jego wygaśnięciu.

Tajemnica przedsiębiorstwa a lojalność pracownika Tajemnica przedsiębiorstwa a lojalność pracownika Fot. www.sxc.hu

Marzeniem każdego pracodawcy jest lojalny pracownik, który nikomu nie wyjawi tajemnic firmy, nawet, gdy podejmie pracę u konkurencji. I na marzeniach najczęściej się kończy. Kiedy ktoś rozstaje się z firmą, zwłaszcza w niemiłych okolicznościach, pierwszą rzeczą, którą chce zrobić, jest „sprzedanie” tajemnic poprzedniego pracodawcy.

Z drugiej strony, potencjalny pracodawca zawsze po cichu liczy, że człowiek przejęty od konkurencji przyniesie ze sobą „małe co nieco”. Szczególnie, gdy firma, w której dotąd pracował, odnosi sukcesy na rynku, a nikt nie wie jakim sposobem. Taki pracownik to prawdziwy skarb, a jeśli jeszcze wyjawi część owej „tajemnej” wiedzy o przeciwniku… Czego chcieć więcej?

Ale w tym miejscu dość istotny głos ma prawo. Zarówno pracownik, jak i przyszły chlebodawca, muszą pamiętać, że kodeks pracy (kp) i ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (znk) zobowiązują tego pierwszego do zachowania lojalności wobec pracodawcy. Zarówno w trakcie trwania stosunku pracy, jak i po jego wygaśnięciu.

Leśniczy zdradza kwotę faktury
Zadzwonił do Drwala pewien przedsiębiorca leśny ze skargą na leśniczego, który rozpowiadał, jakie wynagrodzenia za poszczególne prace zul otrzymywał od nadleśnictwa. Pracownicy zula, którzy usłyszeli te kwoty od leśniczego, zarzucali przedsiębiorcy, że ich oszukuje, bo sam dostaje dużo, a im płaci mało. Przedsiębiorca musiał długo tłumaczyć, że firma ma koszty, że utrzymanie samochodów, sprzętu, księgowej sporo kosztuje. I że sam przecież też musi z czegoś żyć. Ta sprawa skłoniła nas do zainteresowaniem się tematyką tajemnicy w firmie. Czy leśniczy na pewno był w porządku, zdradzając kwoty widniejące na fakturach? Redakcja

Prawo to nie tylko ustawy
Jeśli chodzi o stosunek pracy, prawem są nie tylko zapisy ustaw i rozporządzeń. Należą tu także postanowienia tzw. autonomicznych źródeł prawa: układów zbiorowych, regulaminu pracy opracowanego przez pracodawcę, jak również umów o pracę.

Zapisy w tych ostatnich dotyczą zwłaszcza tych firm, które nie mają obowiązku opracowania regulaminów (czyli gdy zatrudniają poniżej 20 pracowników). Dlaczego warto o tym pamiętać?
Wyjaśnienie jest proste: o ile rodzaje tajemnic, których musi dochować pracownik, określają ustawy, to autonomiczne źródła prawa powinny precyzować treść tych pojęć. A słowo „tajemnica” nie jest w naszym języku jednoznaczne. Polskie prawo nie zawiera tzw. legalnej definicji tajemnicy, natomiast w znaczeniu słownikowym i potocznym bywa ono rozumiane bardzo różnie.

Według kp oraz ustawy o znk, pracownik zobowiązany jest zachować w tajemnicy:
• informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę (tajemnica pracodawcy),
• informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa,
• informacje określone w innych przepisach.

Tajemnica pracodawcy
Kodeks pracy mówi, że obowiązkiem pracownika jest zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Ale nie tak łatwo ustalić zakres takich informacji. Spośród wszystkich danych, do których pracownik ma dostęp, wyróżnia je właściwie tylko to, że wyjawienie takowych może wywołać niebezpieczeństwo spowodowania szkody.

Ujawnienie takich wiadomości przez pracownika nie musi więc spowodować szkody, czyli uszczerbku o charakterze majątkowym lub niemajątkowym. Wystarczy, że taka możliwość zaistnieje i da się udowodnić przed sądem.

Należy jednak pamiętać, że udowodnienie, iż podanie konkretnej informacji do publicznej wiadomości może/mogło być przyczyną szkody, ciąży na dysponencie tajemnicy, czyli pracodawcy.

Bardzo szeroko może być interpretowane także pojęcie „tajemnica pracodawcy”. Da się tu zaliczyć wszystkie informacje, które dotyczą działalności firmy/pracodawcy (nawet tej ubocznej) i nie są dostępne innym podmiotom z tej samej lub podobnej branży.

Czasem do tajemnic pracodawcy zalicza się nawet doświadczenie i wiedzę specjalistyczną zdobytą przez pracownika w trakcie pracy w danej firmie. Z kolei wiedza ogólna pracownika, która jest wynikiem np. jego wykształcenia lub uzdolnień, nie powinna być raczej zaliczana do informacji objętych tajemnicą przedsiębiorcy.

Winny, choć nie ujawnił
Naruszenie obowiązku zachowania w tajemnicy informacji poufnych, to nie tylko ujawnianie tych wiadomości, ale również samo uzyskanie wiedzy o nich przez nieuprawnionego pracownika, nawet, jeśli ten dalej ich nie przekazał.

Oto przykład: pracownik do wykonywania swych obowiązków używa w pracy komputera, połączonego z komputerami innych działów. Po jakimś czasie zauważa, że ma możliwość dostępu do serwera zarządzającego siecią, a przez to do wielu informacji, m.in. o wynagrodzeniu pracowników oraz kosztach firmy. Mimo że te dane nie były mu potrzebne do wykonywania pracy, i mając świadomość, że jest osobą nieuprawnioną do korzystania z nich, pracownik przeglądał te informacje. Gdy zostało to ujawnione, pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, czyli w trybie natychmiastowym.

Co obejmuje tajemnica?
Kodeks pracy nie nakłada na pracodawcę żadnego obowiązku, by ten podejmował jakiekolwiek czynności w celu zachowania poufności informacji, których ujawnienie mogłoby narazić go na straty. Wręcz przeciwnie, obowiązek przestrzegania tajemnicy pracodawcy ma tzw. charakter bezwarunkowy. O to musi dbać pracownik.

A wynika to chociażby z faktu, że dochowanie tajemnicy przez pracownika stanowi szczególną formę obowiązku dbałości o dobro pracodawcy.

Niemniej jednak pracownik powinien się orientować, która informacja stanowi tajemnicę pracodawcy. Dlatego ważne jest by wskazać pracownikom w regulaminie pracy rodzaj wiadomości, których ujawniać im nie wolno, oraz tych, do których nie powinni mieć dostępu.

W uzasadnionych przypadkach, gdy dany pracownik może mieć wgląd do wiadomości szczególnie istotnych dla pracodawcy, warto określić zakres tajemnicy pracodawcy w umowie.

W ostateczności może to być nawet specjalne pismo skierowane do pracownika, które określi zakres i rodzaj informacji, jakich nie wolno pracownikowi ujawniać, gdyż objęte są tajemnicą pracodawcy.

Uwaga! Pracodawca nie musi zawierać z pracownikiem specjalnej umowy w sprawie przestrzegania tajemnicy pracodawcy, albowiem jest ona chroniona przepisami kodeksu pracy.

Tajemnica:
• wiadomość, sprawa, fakt, których nie powinno się rozgłaszać, ujawniać ogółowi
• informacja starannie ukrywana przed innymi, strzeżona, by nie wyszła na jaw, sekret
• określona przez przepisy prawne wiadomość, której poznanie i rozpowszechnianie jest zakazane przez prawo
(„Słownik współczesnego języka polskiego”).

Gdy wiedzą inni
Warto nadmienić, że informacja nie traci charakteru tajemnicy, gdy wie o niej ograniczona liczba osób zobowiązanych do dyskrecji. Zatem przekazanie jej komuś spoza tego grona będzie naruszeniem prawa.

Jeśli pracownik naruszy przepisy o tajemnicy przedsiębiorstwa, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę albo na podstawie wypowiedzenia, albo też w trybie natychmiastowym bez wypowiedzenia.
W tym drugim przypadku należy jednak zawsze mieć na uwadze, że muszą zaistnieć okoliczności, które pozwolą zakwalifikować dany przypadek jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków.
W wielu przypadkach, by uznać, że dana wiadomość stanowi tajemnicę firmy, wystarczy to, że jest ona uważana za poufną w świetle zwyczajów i praktyki danej branży lub zawodu.

W artykule wykorzystano informacje pochodzące z takich źródeł jak: „Gazeta Prawna”, „Personel i Zarządzanie”, „Rzeczpospolita” „Twoja Firma”.


 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz