DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
TARCICA.PL - internetowy sklep drzewny
 

Zęby dobrze wyczyszczone

Forum Przemysłu Drzewnego

Autor: mgr inż. Dariusz Świnarski<br><font color=gray>opr. JR</font>
Źródło: Forum Przemysłu Drzewnego
Data: 2007-03-22


Prawidłowa eksploatacja piły tarczowej i utrzymanie jej w czystości wpływa na wydłużenie żywotności narzędzia. Niektóre pokrycia mogą zwiększyć jej poziom nawet o 70% w stosunku do typowego narzędzia.

Profesjonalne piły tarczowe do cięcia materiałów są obecnie wykonywane przez producentów z dużą precyzją, według złożonego i kosztownego procesu technologicznego. Większość operacji prowadzonych jest na specjalistycznych urządzeniach. Do wykonania zębów HM z węglików spiekanych stosowane są najlepsze gatunki drobnoziarnistych węglików o wysokiej twardości i odporności na ścieranie. Wszystko to sprawia, że piły tarczowe przeznaczone do produkcyjnego użytku są stosunkowo drogie. Wysoką cenę mają zwłaszcza piły o średnicy powyżej 250 mm z dużą liczbą zębów. Dlatego ekonomiczny aspekt stosowania takich pił ma pierwszorzędne znaczenie. Użytkownik stara się maksymalnie wykorzystać możliwości pracy piły oraz zapewnić jak najdłuższy czas pracy narzędzia. Jest to możliwe, gdy posiada on obszerną wiedzę w zakresie prawidłowego używania i obchodzenia się z piłą zarówno w czasie pracy, konserwacji, a także regeneracji i przechowywania.
Pisaliśmy już o prawidłowych warunkach i parametrach pracy piły podczas cięcia oraz o regeneracji pił z zębami HM. Poniżej chcemy przedstawić najważniejsze zalecenia producentów dotyczące umiejętnego obchodzenia się poza czasem pracy cięcia i warunków przechowywania pił tarczowych. Chodzi głównie o czynniki i sposoby, jakie – według producenta – decydują o wydłużeniu czasu przydatności piły do pracy.

Wykorzystanie przez użytkownika w pełni wszystkich właściwości piły tarczowej z zębami HM przy cięciu drewna i materiałów drewnopochodnych może być osiągnięte, kiedy użytkownik obchodzi się z piłą we właściwy sposób podczas całego czasu jej eksploatacji.


Poniżej o tym, jakie czynności są szczególnie wskazane dla utrzymywania ciągłej gotowości piły tarczowej do pracy oraz jak wpływają na wydłużenie żywotności narzędzia.


Montaż na wrzecionie maszyny
Zęby HM w pile tarczowej mają bardzo ostre krawędzie tnące ze względu na fakt, że węgliki spiekane są niezwykle twardym materiałem, bardzo odpornym na ścieranie. Trzeba pamiętać, że są one mało odporne na uderzenia i mają bardzo kruche ostrza. Dlatego powinny być zachowane szczególne środki ostrożności i ochrony, aby krawędzie zębów nie uległy uszkodzeniu podczas montażu na wrzecionie maszyny, demontażu oraz podczas przenoszenia i przechowywania. Szczególna staranność zalecana jest podczas montażu na wrzecionie maszyny, która musi być w dobrym stanie technicznym. Wrzeciono nie może wywoływać wibracji piły, co ma miejsce przy mocno zużytych łożyskach. Należy sprawdzać okresowo równomierność obrotów wrzeciona maszyny oraz jego bicie promieniowe.

fot. FPD
fot. FPD

Do mocowania tarczy na wrzecionie należy stosować kołnierze dociskowe o średnicy największej z możliwych. Zapewnia to większą stabilność obrotów piły i mniejsze bicie boczne. W konsekwencji uzyskiwane są czyste krawędzie przeciętego materiału.
Pierścienie dociskowe tarczy muszą mieć średnicę co najmniej 1/3 średnicy nominalnej tarczy i z obu stron ich powierzchnie boczne powinny być równoległe. Takie same wymagania muszą spełniać pierścienie dystansowe. Wrzeciono maszyny powinno być idealnie proste, a średnica mieścić się w tolerancji h7. Należy sprawdzać równomierność obrotów piły tarczowej po jej zamontowaniu oraz okresowo po kilku godzinach pracy. Bicie promieniowe nie powinno przekraczać 0,02 mm, a bicie boczne nie powinno być mniejsze niż 0,01 mm.

Sprawdzanie naprężenia tarczy
Z doświadczenia użytkowania pił tarczowych wynika, że duże tarcze o średnicy większej niż 250 mm często tracą swoje pierwotne naprężenie. Dzieje się tak na skutek pracy piły w ciężkich warunkach np. podczas długotrwałej pracy jednego cięcia, dużego obciążenia zbyt szybkim posuwem, bardzo grubego materiału czy nierównomiernego przeciążenia. Specjaliści zalecają, aby piły o dużych średnicach były częściej poddawane sprawdzeniu naprężenia w tarczy. Wcześniejsze wykrycie braku właściwego naprężenia i jego poprawienie przedłuża znacznie żywotność piły tarczowej.

Ostrzenie zębów HM
Trwałość pił tarczowych z zębami HM oferowanych na rynku przez czołowych producentów jest obecnie bardzo wysoka. Jednakże ostrza zębów tępią się po wielu godzinach procesu cięcia. Uważa się je za stępione jeśli zaokrąglą się do wielkości R 0,1 – 0,2 mm. W rzeczywistości trudno zmierzyć taką wielkość, dlatego w praktyce często zdarza się, że użytkownicy stwierdzają stępienie zębów piły na podstawie pewnych niewłaściwych oznak pracy cięcia. Najczęściej określane jest ono na podstawie następujących objawów pracy piły:

  • pogorszenia się jakości powierzchni przeciętego materiału np. płyta wiórowa laminowana posiada odpryski na przeciętych krawędziach;
  • zwiększenia głośności pracy cięcia i barwy dźwięku oraz pojawiających się wibracji narzędzia;
  • spadku obrotów wrzeciona i ciężkiej pracy maszyny.

    Tępe zęby powodują znaczny wzrost sił skrawania, przez co wzrasta obciążenie silnika napędowego i obniżają się obroty wrzeciona. Wzrasta również temperatura piły i silnika.

    Producenci pił tarczowych zalecają ostrzenie zębów z węglika spiekanego już po pojawieniu się pierwszych objawów stępienia. Częste ostrzenie zębów zapobiega nadmiernemu i szybkiemu zużyciu ostrzy oraz wydłuża żywotność narzędzia. Użytkownik może znacznie zwiększyć żywotność piły poprzez odpowiedni sposób ostrzenia zębów. Proces ten wykonywany jest współcześnie na specjalnych szlifierkach wyposażonych w programy komputerowe. Zęby ostrzone są według metody dwupłaszczyznowej, tj. szlifowania powierzchni przyłożenia i natarcia. Przy takiej metodzie grubość warstwy zeszlifowanej z powierzchni natarcia jest 3-4 razy mniejsza niż grubość zeszlifowania z powierzchni przyłożenia. Z powierzchni natarcia zdejmowana jest zazwyczaj warstwa o grubości 0,05 – 0,08 mm. W ten sposób znacząco wydłuża się żywotność piły w porównaniu do szlifowania zębów tylko na powierzchni natarcia. Szacuje się, że zęby HM mogą być ostrzone metodą dwupłaszczyznową aż 35 razy.
    fot. FPD
    fot. FPD

    Czyste ostrze
    Piłę tarczową użytkownicy powinni czyścić tak często jak jest to możliwe. Czysta powierzchnia ostrza zęba mniej się nagrzewa i lepiej pracuje podczas procesu cięcia. Jednakże już po krótkim czasie pracy piły na jej powierzchni zaczynają gromadzić się zanieczyszczenia. Szczególnie szybko narasta warstwa żywicy, pojawiająca się w efekcie cięcia świeżego drewna sosnowego i świerkowego. Zanieczyszczenia gromadzą się głównie we wrębach pomiędzy zębami, a także na bocznych powierzchniach tarczy. Narastająca szybko warstwa zwiększa tarcie na obszarze skrawających zębów. Nawet nieznaczne zanieczyszczenia mogą przyczynić się do wzrostu oporów skrawania, nagrzewania się tarczy, a także do zwiększenia obciążenia silnika. Ponadto, doprowadzają one też do nierównomiernej pracy piły. Narzędzie zaczyna wówczas wibrować, przyczyniając się w konsekwencji do znacznego pogorszenia jakości powierzchni przeciętego materiału.
    Wytwarzana podczas cięcia wysoka temperatura, pojawiająca się na powierzchni roboczej zębów, sprzyja rozpuszczaniu żywic zawartych w drewnie litym lub klejów w płytach wiórowych. To z kolei zwiększa stopień ich przyczepności do powierzchni piły.

    Zwalczanie narostów
    Podczas długotrwałego procesu cięcia na krawędzi tnącej zębów piły tworzy się narost z zanieczyszczeń. Na wierzchołkach zębów zmieniają się kąty skrawania na bardziej niekorzystne. Kąt natarcia staje się ujemny, a kąt przyłożenia bliski zeru. Cięcie zębami HM posiadającymi narosty zanieczyszczeń jest trudne dla operatora urządzenia. Dlatego niezbędne jest usuwanie zabrudzeń. Producenci pił zalecają czyszczenie tarczy za pomocą specjalnych płynów. Na rynku są dostępne środki do mycia narzędzi w pojemnikach 5-30 litrów do rozcieńczania wodą. Wygodniejsze w użyciu są pojemniki 1-litrowe z rozpylaczem lub mniejsze z aerozolem. Przykładem takiego preparatu jest płyn Formuła 2050, który usuwa żywicę, smołę, a także lepkie osady ze wszystkich powierzchni narzędzi tnących drewno. Płyn nie wymaga płukania po czyszczeniu.

    Do usuwania zanieczyszczeń pojawiających się na zębach piły z węglików spiekanych nie należy używać ostrych przedmiotów. Skrobanie powierzchni tarczy jest niedopuszczalne, gdyż zawsze powoduje powstawanie zarysowań, nierówności i pogorszenie gładkości powierzchni. Nawet drobne uszkodzenia powierzchni tarczy mogą w przyszłości stać się doskonałym miejscem do odkładania się zanieczyszczeń.

    Skuteczną i bezpieczną metodą czyszczenia zębów pił tarczowych jest korzystanie z myjek ultradźwiękowych, zazwyczaj w warsztatach serwisowych. Zastosowanie tego rozwiązania nie powoduje jakiegokolwiek uszkodzenia powierzchni zębów i tarczy, zwłaszcza pokrytej powłoką ochronną.

    Pokrycia powierzchniowe pił
    Częste czyszczenie narzędzi jest dla użytkownika czynnością kłopotliwą i pracochłonną. Zwłaszcza w warunkach produkcyjnych. Dla takich użytkowników są oferowane piły tarczowe w wykonaniu ograniczającym w dużym stopniu szybkie osadzanie się zanieczyszczeń na powierzchniach narzędzia. Najczęściej są to tarcze pokrywane cienką warstwą teflonu w kolorze czerwonym. Wśród pił tarczowych z antykorozyjnym pokryciem powierzchni od niedawna dostępne są na rynku narzędzia firmy Freud nowej technologii. Pokrycie przemysłowe piły, zwane „Industrial coating”, jest wykonywane na całej powierzchni piły, włącznie z powierzchniami skrawającymi zębów. Pokrycie o grubości około 2 mikrometrów chroni powierzchnię tarczy i zapobiega przed nadmiernym nagrzewaniem i zwichrowaniem podczas cięcia. Charakteryzuje się ono niską przyczepnością wiórów podczas cięcia. W normalnych warunkach obciążenia żywotnośi cięcia piły z nowym pokryciem mogą być nawet cztery razy większe niż typowego narzędzia.

    fot. FPD
    fot. FPD

    Drugi rodzaj pokrycia tarczy stosowany przez Freud to „silver ICE” o grubości około 6 mikrometrów. Ten rodzaj pokrycia wydłuża żywotność piły o około 70% w stosunku do typowego narzędzia.

    Przechowywane w separacji
    Piły tarczowe z zębami z węglików spiekanych są zwykle pakowane przez producentów w kartonowe okładki. Zdaniem specjalistów, taka forma opakowania narzędzia powinna być stosowana również podczas przechowywania pił - ostre krawędzie zębów są w ten sposób dobrze zabezpieczone przed możliwością uszkodzenia.
    Piły tarczowe z zębami HM należy przechowywać pojedynczo. Dwie piły nie mogą stykać się powierzchniami bocznymi. Nie powinny być także kładzione na metalowe powierzchnie, ani wieszane na kołku przy ścianie. Dobrą formą opakowania, stosowaną coraz częściej przez producentów są pudełka z tworzywa sztucznego, wyposażone w uchwyt. Umieszczane są w nich zazwyczaj piły o małych rozmiarach. Przed zapakowaniem i odłożeniem do przechowania na dłuższy czas piła powinna być dobrze oczyszczona. Wszelkie zanieczyszczenia na powierzchniach tarczy i zębów powodują szybko postępującą korozję. Środki czyszczące nie tylko zabezpieczają przed jej występowaniem, lecz posiadają dodatkowo cenną właściwość – pozostawiają na powierzchni metali cieniutką powłokę antykorozyjną. Powyżej wymieniliśmy tylko najważniejsze sprawy związane z właściwym obchodzeniem się z piłą tarczową, poza czasem pracy cięcia. Wniosek nasuwa się sam. Duża dbałość o narzędzie oraz umiejętność cięcia jest bardzo opłacalna dla użytkownika.

    mgr inż. Dariusz Świnarski

  • Zęby dobrze wyczyszczone (Zdjęcia: 5)



     
    Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

    Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

    Powrót

    REKLAMA

    REKLAMA

    REKLAMA


     
     
    facebook
    newsletter

    Zapisz się na bezpłatny

    Wiadomości z portalu na e-mail

    Zapisz