DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
TARCICA.PL - internetowy sklep drzewny
 

Polska powinna zainwestować w uprawy energetyczne

AGROENERGETYKA

Autor: Ewa Gańko Europejskie Centrum Energii Odnawialnej /EC BREC/IBMER
Źródło: AGROENERGETYKA
Data: 2005-06-30


Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uruchomiła w 2005 roku dopłaty do upraw wierzby krzewiastej i róży bezkolcowej. Środki na ten cel będą pochodziły ze źródeł krajowych.

Sektor upraw energetycznych w Polsce znajduje się na bardzo wczesnym etapie rozwoju. Uprawy energetyczne cieszą się coraz większym zainteresowaniem rolników, jako alternatywne źródło dochodów. Szybko powiększa się grupa producentów sadzonek wierzby. W wielu miejscach Polski powstają niewielkie, kilkuhektarowe plantacje wierzby, jednak plantatorzy często mają problemy ze zbiorem i zbytem produktu.
Z drugiej strony nałożony na zakłady energetyczne obowiązek dotyczący "zielonej" energii (oraz wysokie kary związane z niewypełnieniem tego obowiązku) generuje silny popyt na biomasę do procesów współspalania z węglem kamiennym w istniejących elektrociepłowniach i ciepłowniach. Pojedyncze, małe plantacje nie są jednak ani atrakcyjnym, ani wystarczającym źródłem biomasy dla dużych odbiorców. W sytuacji ograniczonych zasobów drewna z sektora leśnego, rozwój sektora upraw energetycznych na dużą skalę staje się naglącą koniecznością. W niniejszym artykule zaprezentowano uwarunkowania rozwoju plantacji energetycznych w Polsce. Skupiono się na aspektach agrotechnicznych, rynkowych oraz ekonomicznych. Szczególną uwagę zwrócono na potrzebę wprowadzenia systemu wsparcia na rzecz rozwoju upraw energetycznych w Polce.

Przyrost i wartość opałowa
Pożądane cechy roślin uprawianych na cele energetyczne to przede wszystkim: duży przyrost roczny, wysoka wartość opałowa, znaczna odporność na choroby i szkodniki. Ponadto, rośliny te powinny charakteryzować się stosunkowo niewielkimi wymaganiami glebowymi, ponieważ pod ich uprawę będą przeznaczane przede wszystkim grunty niskiej jakości. Niezwykle istotną sprawą jest również możliwość mechanizacji prac agrotechnicznych związanych z zakładaniem plantacji oraz zbieraniem plonu.

Obecnie do najpopularniejszych roślin użytkowanych na cele energetyczne w Europie należą rzepak oraz słonecznik, służące do produkcji biodiesla, a także pszenica, ziemniaki oraz buraki cukrowe wykorzystywane do produkcji bioetanolu. Wyżej wymienione rośliny, to rośliny jednoroczne, które tradycyjnie są uprawiane na potrzeby żywnościowe. W ostatnich latach coraz większą uwagę poświęca się jednak roślinom wieloletnim na cele energetyczne, takim jak: drzewa szybkorosnące (wierzba, topola, eukaliptus), wieloletnie trawy i trzciny (mozga trzcionowata, miskant olbrzymi) oraz wieloletnie byliny dwuliścienne (topinambur, ślazowiec pensylwański, rdesty). Rośliny te obecnie są głównie źródłem biopaliw stałych do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej, jednak w dłuższej perspektywie będą służyły także do produkcji ciekłych paliw transportowych. W porównaniu do roślin jednorocznych główne zalety plantacji roślin wieloletnich to: relatywnie wysokie plony, niższe koszty założenia plantacji (w przeliczeniu na jeden rok) oraz mniejszy negatywny wpływ na środowisko związany z mniejszą intensywnością zabiegów polowych w trakcie uprawy tych roślin.

W Polsce do najpopularniejszych roślin wieloletnich przeznaczonych na cele energetyczne należy przede wszystkim wierzba krzewiasta, poza tym powstały także plantacje topinambura, miskanta, malwy pensylwańskiej i róży bezkolcowej. Wiele roślin testowanych jest w ośrodkach naukowo-badawczych na polach doświadczalnych, m.in. w Instytucie Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Bydgoszczy, Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, Instytucie Nauk Rolniczych w Zamościu i Akademii Rolniczej w Lublinie.

Uwarunkowania agrotechniczne
Istniejący obecnie system produkcji rolnej opiera się głównie na uprawie roślin jednorocznych, takich jak zboża, kukurydza, rzepak, rośliny okopowe itd. Wprowadzenie upraw roślin wieloletnich, zwłaszcza drzewiastych, stanowi wyzwanie dla obecnego systemu produkcji rolnej. Drzewa szybko-rosnące o cyklu zbioru co 3-4 lata wymagają zastosowania specjalnych maszyn do cięcia zdrewniałych pędów. Obecnie z problemem tym borykają się polscy plantatorzy wierzby krzewiastej, której zdrewniałe pędy trzyletnie przeznaczone do spalania są zbierane ręcznie, ponieważ odpowiednie do tego maszyny nie są jeszcze powszechnie dostępne w Polsce. Tymczasem ręczny system zbioru nie może funkcjonować na kilkudziesięciohektarowych plantacjach towarowych. Dlatego z punktu widzenia dostępnej dziś agrotechniki, dostosowanej do uprawy i zbioru roślin jednorocznych, wdrażanie upraw energetycznych powinno mieć charakter trójetapowy .
Jako pierwsze powinny być zakładane na cele energetyczne plantacje roślin jednorocznych, takich jak np. pszenżyto, których uprawa i zbiór pozwala na wykorzystanie powszechnie używanych i znanych maszyn oraz technik rolniczych. Następnie w perspektywie średnioterminowej powinny być wdrażane uprawy roślin wieloletnich, ale o jednorocznym cyklu zbioru, jak np. trawy i byliny dwuliścienne. System zbioru tych roślin może odbywać się z wykorzystaniem dostępnych obecnie maszyn do zbioru siana, zbóż i kukurydzy. Przykładowo zbiór miskanta może odbywać się przy użyciu silosokombajnu rolującego (materiał belowany) lub tradycyjnego (materiał rozdrobniony), natomiast do zbioru topinambura można stosować sieczkarnię samobieżną. Wprowadzenie uprawy roślin drzewiastych, takich jak wierzba czy topola, powinno nastąpić w dłuższym horyzoncie czasowym, jako element końcowy systemu wdrażania upraw energetycznych.

Praktyka jednak poszła swoją drogą i postawiła głównie na rozwój uprawy wierzby. Całkowity areał wierzby krzewiastej uprawianej na cele energetyczne w Polsce szacuje się na kilka tysięcy hektarów. Areał ten jest wciąż bardzo niewielki, a rynek na wierzbowe zrębki energetyczne dopiero się tworzy. Duża część areału wierzby to plantacje mateczne, służące do produkcji i sprzedaży sadzonek, tzw. zrzezów (sztobrów). Plantacje wykorzystywane na cele energetyczne przeznaczane są obecnie głównie na potrzeby gospodarstw indywidualnych do produkcji ciepła. Zbiór ma charakter ręczny. Tymczasem zbiór wierzby na dużych plantacjach towarowych, produkujących wierzbę na cele komercyjne z przeznaczeniem dla zakładów energetycznych, powinien odbywać się w cyklu 3-letnim, by uzyskać maksymalną wysokość plonu w przeliczeniu na jeden rok. W takim systemie zbioru 3-letnie pędy wierzbowe osiągają średnicę kilkudziesięciu milimetrów i są zdrewniałe, dlatego ich zbiór wymaga odpowiednio przystosowanych do tego maszyn. (...)

Uwarunkowania rozwoju - AGROENERGETYKA  przeczytaj cały artykuł


 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz