DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
TARCICA.PL - internetowy sklep drzewny
 

Skąd ciepło?

Ekopartner/onet.pl

Autor: JADWIGA OLESZKIEWICZ
Źródło: Ekopartner/onet.pl
Data: 2005-04-29


Do roku 2006 18% wyprodukowanej w Europie energii pochodzić będzie ze źródeł odnawialnych. To zaledwie 5% wzrost w stosunku do roku 2001. Czy jest szansa na poprawę tej sytuacji? Jaką rolę odegrać tu może produkcja biomasy, zwłaszcza zaś pelletów?

Politycy z łatwością podpisywali Protokół z Kioto, ale zabrakło im należytej konsekwencji i aktywności na rzecz upowszechniania stosowania energii odnawialnej. Świadczą o tym liczby: w roku 2001 na całym obszarze Europy ze źródeł odnawialnych wyprodukowano 13% energii. Do roku 2006 produkcja wzrośnie do 18%, czyli zalewie o 5% w ciągu 5 lat. Wzrost ten zostanie na dodatek osiągnięty z wielkim trudem.

Odpowiedzialność za zaistniałą sytuację leży po stronie polityków, gdyż to właśnie oni tworzą warunki prawne w każdym kraju.
Tak więc od nich zależy przyspieszenie tempa rozwoju. Przewiduje się jednak, że w roku 2019 udział energii odnawialnej w bilansie energetycznym każdego kraju będzie stanowić 14%. Szansa na urzeczywistnienie tej prognozy tkwi w wykorzystywaniu energii z odzysku odpadów komunalnych i biomasy, w tym pelletów, które należą do najbardziej skompaktowanego nośnika energii.

Pellety jako nośnik energii

1 m3 pelletów waży ok. 650 kg. Wytwarzanie z nich energii wymaga standardowych kotłów, a więc sprzyja rozwojowi produkcji masowej, ponadto pellety są wysokoenergetyczne: z 1 kg uzyskuje się prawie 5 kWh. Energia uzyskana z 2 kg pelletów jest równoważna energii pochodzącej z 1 l oleju opałowego, a 1 m3 pelletów równoważy 320 l oleju opałowego. Biorąc pod uwagę ceny oleju opałowego i gazu płynnego obowiązujące w krajach Europy Zachodniej, energia cieplna otrzymywana z pelletów jest tam aż o 60% tańsza niż energia pozyskiwana z oleju opałowego i o 40% tańsza od energii z gazu płynnego. Dodatkowym argumentem przemawiającym za wykorzystywaniem pelletów do celów grzewczych jest fakt, że w dalszym ciągu pozostaje dużo niewykorzystanych odpadów drzewnych z procesów przetwórstwa drewna.
Stosowanie pelletów nie powoduje żadnych zanieczyszczeń pyłowych i gazowych do atmosfery, a więc warunki zawarte w Protokole z Kioto spełniane są całkowicie. Dodatkowym argumentem przemawiającym za wykorzystywaniem pelletów jest fakt, że z procesu ich spalania pozostaje mniej niż 0,05% popiołu, stanowiącego zwykle poważne obciążenie dla środowiska. Cena pelletów to praktycznie cena energii bez żadnych dodatkowych ukrytych kosztów (opłat i kar za korzystanie ze środowiska).

Jednym słowem: „pellety są trendy”, „na topie” i bardzo przyjazne środowisku. Zapewniają pełne bezpieczeństwo energetyczne, jako że najczęściej pochodzą z lokalnych zasobów biomasy drzewnej i uniezależniają region od paliw tradycyjnych.
Szybki rozwój rynku produkcji i wykorzystania energetycznego pelletów zależy jednak od woli politycznej, od metod finansowania inwestycji, od poziomu rozwoju techniki i kosztów instalacji grzewczych oraz jakości samych pelletów.
Ważne, by tworząc program rozwoju wykorzystania energii z pelletów pamiętać o konieczności opracowania programów regionalnych. Transportowanie pelletów na duże odległości staje się mniej opłacalne ekonomicznie. Amerykanie precyzyjnie to policzyli: do każdej tony pelletów przewożonych na odległość 5 000 km trzeba dodać 150 USD za transport. Postanowili więc pellety traktować jako lokalne źródło energii odnawialnej i tylko w tych rejonach, gdzie nie ma sieci gazowej. Ale rynek amerykański nie jest dobrym przykładem. Trzeba pamiętać, że przeważająca ilość gospodarstw amerykańskich oparta jest na energii elektrycznej i gazowej. Jednak roczna produkcja pelletów w USA wynosi 800 tys. ton. Produkt jest przeznaczany głównie na eksport, bo tylko 10% pelletów wykorzystuje się w kraju, z czego 96% przeznaczone jest dla domów jednorodzinnych, 2% dla małych zakładów przemysłowych i 2% na wolny rynek. W Stanach Zjednoczonych pellety produkuje 60 producentów, są to głównie małe zakłady o zasięgu lokalnym.

Produkcja i wykorzystanie pelletów w Europie

Ceny pelletów w Europie są bardzo zróżnicowane i wynoszą: Czechy - 110 euro/t; Finlandia - 140 euro/t; Austria i Szwajcaria - 170 euro/t; Francja i Włochy - 180 euro/t; Niemcy i Hiszpania - 190 euro/t; Dania - 195 euro/t, a w Szwecji nawet 210 euro/t!

Szwecja w ostatnich 2 latach zwiększyła zużycie pelletów o 30% i według prognoz w następnych latach przewiduje się kolejny wzrost. W roku 2004 w tym kraju zużyto 1 200 000 ton pelletów przy własnej produkcji wynoszącej 800 000 ton/r. Oblicza się, że import pelletów do Szwecji będzie się kształtował na poziomie aż 1 mln ton rocznie! Obecnie pellety stosuje się w tym kraju dla ogrzania 20% domów jednorodzinnych, ale w roku 2009 ilość ta powinna stanowić 45%, mimo że w Szwecji jako jedynym kraju europejskim pellety są znacznie droższe niż olej opałowy. Tym, co decyduje o wyborze paliwa jest w tym kraju najwyższa w świecie świadomość ekologiczna! To Szwecja właśnie wyznaczyła światowy trend ogrzewania pelletami, teraz, na okres letni, dla uzyskania ciepłej wody użytkowej wdraża do pomocy energię słoneczną.

Innym krajem importującym pellety jest Dania. W Danii produkuje się rocznie 400 000 ton pelletów, ale wykorzystuje dwa razy więcej, co oznacza, iż kraj ten importuje (podobnie jak Szwecja) 400 000 ton pelletów rocznie. Planuje się tam również dalszy rozwój produkcji kotłów na pellety, bowiem docelowo przewiduje się powstanie co najmniej 30 tys. instalacji dla domów jednorodzinnych. Obecnie już w 300 blokach mieszkalnych wymieniono kotłownie olejowe na kotły do spalania pelletów. Wdrożono 30 projektów modernizacji lokalnych kotłowni na pellety i zadecydowano, że z zasady nowe kotłownie osiedlowe będą projektowane wyłącznie z kotłownią na pellety. Tak więc w Danii import pelletów będzie wzrastał, bowiem zostały przygotowane ku temu odpowiednie warunki prawno-ekonomiczne.


Nadwyżkę eksportową pelletów posiadają Austria i Niemcy. W pierwszym z wymienionych krajów zużywa się rocznie 180 000 t pelletów, a produkuje 280 000 t (nadwyżka 100 000 t). W Niemczech produkcja sięga 200 000 t, a wykorzystanie - 180 000 t. Estonia wkroczyła na rynek produkcji pelletów dopiero w 2003 roku. Obecnie 10 producentów wytwarza w tym kraju rocznie 250 000 t pelletów, przy czym na rynku krajowym zużywa się zaledwie 1%, reszta przeznaczona jest na eksport. Specjaliści obliczyli jednak, że eksport 200 000 t pelletów stanowi na rynku handlu emisjami CO2 stratę dla Estonii w wysokości co najmniej 300 000 euro.

Warto pamiętać, że Protokół z Kioto dał ramy prawne do rozwoju i wykorzystania energii odnawialnej dzięki takim instrumentom, jak JI (Joint Implementation), CDM (Clean Development Mechanism) oraz ETS (Europejski System Handlu Emisjami. Por. też art. ze strony 10). Rozwojowi produkcji energii ze źródeł odnawialnych sprzyjają także dyrektywy UE i handel emisjami, który obowiązuje we wszystkich krajach Unii od 1 stycznia 2005 r. Sztuka polega na tym, by umieć skorzystać z tych instrumentów prawno-ekonomicznych. Dla stabilnego rozwoju rynku pelletów niezbędna jest też zaawansowana technologia spalania przy skuteczności powyżej 92% dla kotłów automatycznie sterowanych i 80% dla kotłów obsługiwanych manualnie oraz rozwinięta sieć dystrybucji, zwłaszcza w aspekcie wykorzystania pelletów dla ogrzewania domów jednorodzinnych. W Austrii obecnie z tego źródła energii korzysta 25 tys. gospodarstw domowych. Obliczono, że przy zapotrzebowaniu 8 kW dla domu jednorodzinnego trzeba zużyć rocznie 3 200 kg pelletów przy jednorazowych kosztach instalacji 8 000 euro. W regionie Górnej Austrii i Steyermark już 30% gospodarstw wykorzystuje do zaopatrzenia w ciepłą wodę i ogrzewanie wyłącznie energię z pelletów.

Równie dynamicznie rozwija się rynek pelletów w Niemczech. Pojawia się on coraz częściej w dyskusjach polityków. Coraz częściej też możliwości stosowania energii pochodzącej ze spalania pelletów rozważane są przez pojedynczych odbiorców oraz gminy (dla zaopatrzenia w ciepło i ciepłą wodę obiektów użyteczności publicznej). Najwięcej wytwórców, ale też użytkowników pelletów znajduje się na południu Niemiec. Rozwija się tu również produkcja kotłów na pellety, rozwija się handel: obecnie w Niemczech jest już 287 dystrybutorów tego produktu.


Planuje się, że w najbliższym okresie 25 tys. gospodarstw domowych będzie korzystało z pelletów jako podstawowego źródła ogrzewania niemieckich domów.

Uwzględniając wszystkie państwa zjednoczonej Europy przewiduje się, że w ciągu najbliższych 3 lat rynek pelletów osiągnie potencjał łącznie ok. 5 do 7 mln ton. W ślad za wykorzystywaniem tego modnego paliwa nadążają, a raczej prześcigają się producenci małych kotłów na pellety dla domów jednorodzinnych, średnich dla obiektów użyteczności publicznej, takich jak: szkoły, szpitale, itp. i dużych dla potrzeb lokalnych kotłowni (wielka energetyka zawodowa w tym wyścigu nie uczestniczy). Oferta rynkowa jest bardzo bogata, a skuteczność spalania osiąga 94%.

Najnowszym zaobserwowanym trendem jest układ skojarzony: wykorzystywanie energii słonecznej w połączeniu z kotłami na pellety. Kotły na pellety mogą mieć także postać eleganckiego kominka lub stylizowanej tradycyjnej kuchni z piekarnikiem i ceramicznym blatem do przygotowywania potraw.

Tak więc biznes eko-ciepła wychodzi naprzeciw oczekiwaniom Parlamentu Europejskiego. Biała Księga postanowiła - 80% ciepła musi być produkowane w oparciu o ochronę środowiska. Niemieckie Stowarzyszenie Eko Energii oblicza, że aby sprostać tym oczekiwaniom należy po pierwsze dopracować dyrektywy odnośnie ciepłownictwa, przeprowadzać kampanie informacyjno-edukacyjne, obiekty gmin obowiązkowo ogrzewać pelletami (jak w Danii), rozwijać programy badawczo-rozwojowe i w bilansie tym uwzględnić energię atomową. Realizacja tych zamierzeń jest możliwa przy następującej strukturze wydatków: 28% - na modernizację lub budowę nowych instalacji ekologicznego ciepła; 19% - na kampanię informacyjną; 9% - na zmianę typu ogrzewania w budynkach publicznych; 4% - na badania i rozwój oraz 40% na energię atomową.

***

Zainteresowanie produkcją pelletów i ich wykorzystaniem dla celów grzewczych jest coraz większe, coraz więcej krajów przystępuje też do realizacji programu produkcji energii z biomasy, o czym świadczą liczne konferencje, seminaria i kongresy poświęcone tej tematyce. Trwa dyskusja, które z państw europejskich dołączy najszybciej do europejskiej czołówki w produkcji pelletów i energii przyjaznej środowisku. Przewiduje się, że będzie to Anglia. Nigdy więcej nie chciałabym usłyszeć, że Polska, choć ma ogromne możliwości, nie jest przygotowana ani merytorycznie, ani technicznie do produkcji pelletów i energii odnawialnej, a wobec tego zostanie w ogonie Europy...

***

PELLETS-EXPO 3 Międzynarodowe Targi Urządzeń, Technologii do Wytwarzania i Zastosowania Pelletu

Skąd ciepło? (Zdjęcia: 4)



 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz