DREWNO.PL - Portal branży drzewnej - ogłoszenia
TARCICA.PL - internetowy sklep drzewny
 
LEŚNICTWO

Hodowla lasu: Trzebież nie musi być konieczna

Autor: Tadeusz Ciura
Źródło: Forest-Monitor.com
Data: 2017-02-14


Czy trzebieże muszą być oczywistością w gospodarce leśnej? Niezupełnie, uważa Folke Pettersson szwedzki naukowiec ze Skogforsk (Szwedzki Instytut Badawczy Leśnictwa). Trzebieże to oczywiście główny tor dzisiejszej gospodarki leśnej, ale las hodowany bez trzebieży może być ekonomicznie korzystną alternatywą dla jego właściciela.

Hodowla lasu: Trzebież nie musi być koniecznaHodowla lasu: Trzebież nie musi być koniecznaFot. D.Jabłoński

Który model trzebieży lepszy?
Folke przedstawił wyniki badań prowadzonych na powierzchniach próbnych założonych w roku 1994. Pokazały one przewagę trzebieży dolnych (szwedzki termin: låggallring) tzn. takich przy których wycina się drzewa niskie, przygłuszone. Te trzebieże dają największy przyrost netto drzewostanu, największy przyrost pierśnicy i najlepsze ogólne wyniki ekonomiczne.

Najgorsze ogólne wyniki ekonomiczne wykazały trzebieże górne (szwedzki termin: höggallring) tzn. takie, w których wycina się drzewa dominujące. Ta trzebież dała co prawda największy dochód netto (dwie trzebieże), ale pozostałe na powierzchni drzewa miały o 13% niższą masę i były słabsze. Ich wartość na pniu była o 50 szwedzkich koron/m3 niższa niż wartość na pniu powierzchni na których prowadzono trzebieżą dolną. Te wartości ujemne wzrastały do czasu zrębu końcowego.

Według zdania Folke, większość szwedzkich właścicieli lasu stosuje dzisiaj metodę pierwszą, czyli trzebież dolną. Trzebież górna ma plusy w formie dodatkowego dochodu z surowca drzewnego, ale i duże minusy gdy przychodzi czas jesienno-zimowych huraganów. W ostanich latach popularność zaczyna zdobywać metoda pośrednia zwana trzebieżą jakościową (szwedzki termin: kvalitetsgallring).

Szlaki opercyjne: bliżej czy dalej od siebie?
Interesujące, z punktu widzenia polskich dyskusji o szlakach operacyjnych były inne wyniki badań Folke Petterssona. Pokazały one, że duża odległość pomiędzy szlakami operacyjnymi (szwedzki termin: stickvägar), odległość 32m, dała lepszy ogólny wynik ekonomiczny niż odległość krótsza, 18m.

Folke mówi: Gdy jest daleko pomiędzy szlakami operacyjnymi, to pobieranie większej części masy drzewnej z trzebieży odbywa się wewnątrz powierzchni leśnej poprzez ścinkę ręczną lub przy pomocy małych maszyn. Ta różnica na korzyść powierzchni z odległością 32m była ekonomicznie warta 8.300 kr (koron szwedzkich) w stosunku do powierzchni z 18m. Coraz więcej właścicieli lasu chce przeprowadzać trzebież na całej powierzchni, również tą pierwszą, i my, badacze, wiemy że w przypadku pierwszej trzebieży harvester pobiera co najmniej 70% masy trzebieżowej poprzez wycięcie co 18m szlaków operacyjnych. Niestety jest niewiele badań porównujących ekonomiczność takiej trzebieży z trzebieżą na całej powierzchni przy pomocy małych maszyn lub pracy z piłami mechanicznymi.

A może zrezygnować z trzebieży?
Folke Pettersson, który sam jest również właścicielem lasu i stosuje model trzebieży dolnej, mówi, że coraz bardziej pociąga go czwarty model hodowli lasu - bez trzebieży (szwedzki termin: ogallrat).

W przeprowadzonych przez Szwedów badaniach model bez trzebieży wykazał ten sam przyrost masy na powierzchniach leśnych co model trzebieży dolnej, a jednocześnie nie wymaga wkładu pracy. Tak czy inaczej ostatecznie otrzymujemy 500-700 drzew dorodnych/ha w momencie cięć końcowych, niezależnie czy wykonujemy trzebież czy nie.

Trzeba zwrócić jednak uwagę, że przy modelu "bez trzebieży" najważniejsze są czyszczenia lasu.

Przyrost drewna netto w zależności od metody trzebieżyPrzyrost drewna netto w zależności od metody trzebieżyFot. Skogforsk

Jak prowadzić trzebież
Rady Folke dotyczące praktycznego przeprowadzania trzebieży nie są specjalnie skomplikowane (w porównaniu do tych polskich z Zasad Hodowli Lasu), ale dotyczą oczywiście lasu szwedzkiego i dwu panujących tu gatunków - sosny i świerka.

Model z trzebieżą dolną
Przeprowadź twarde czyszczenia lasu, co najmniej 2 razy, te ostatnie przy wysokości drzewek około 4 m, otrzymując 1800-2000 sztuk/ha.
Przeprowadź następnie dwie trzebieże niskie, pierwsza 35% masy, druga 25%. Tzw. "liczba trzebieżowa" (szwedzki termin: gallringskvotten) powinna wynosić po obu trzebieżach 0,8. Liczba trzebieżowa oznacza stosunek pomiędzy średnią średnicą drzew wyciętych w trzebieży, a średnią średnicą drzew pozostałych na powierzchni leśnej. Aktualnie rekomenduje się przeprowadzenie ostatniej trzebieży przy wysokości drzew 18-19m, po to aby zmniejszyć szkody od huraganów i okiści śnieżnej.

Model bez trzebieży
W przypadku modelu lasu bez trzebieży zaleca Folke trzy ostre czyszczenia. Pierwsze, na etapie sadzonek - oczyszczamy las zwłaszcza z samosiewu, malin, traw. Kolejna dwa czyszczenia prowadzą do osiągnięcia 1300-1500 sztuk/ha.

Dalej las opiekuje się sam sobą do czasu cięć końcowych, pewne drzewa wypadają same, ogólnie wygląd lasu nie jest specjalnie zachęcający ale przy cięciach końcowych (sosna na zdjęciu ma 80 lat) mamy około 500-700 drzew doborowych o dobrej jakości, pewną ilość drzew słabszych na sortymenty stosowe oraz opał.

Ta metoda daje możliwość wyboru dla właściciela lasu bo w przypadku nagłego wzrostu cen na drewno może on zdecydować się na trzebież dolną.

 

Źródło: Czasopismo Land&Skogsland 7/2017 i artykuły autorstwa Rolfa Segerstedta.

Artykuł pierwotnie zamieszczono na blogu forest-monitor.com


 
Komentarze Komentarze do artykułuSkomentuj Dodaj komentarz

Brak komentarzy. Twój komentarz może być pierwszy.

Powrót

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA


 
 
facebook
newsletter

Zapisz się na bezpłatny

Wiadomości z portalu na e-mail

Zapisz